Sa nga paratë e Iranit janë të ngrira dhe ku ndodhen ato?

Një projekt-marrëveshje midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit e angazhon Uashingtonin të zhbllokojë asetet e Teheranit kur të arrihet një marrëveshje përfundimtare.

Fillimisht, Irani kishte këmbëngulur që çdo marrëveshje të përfshinte lirimin e 24 miliardë dollarëve nga fondet e tij të ngrira. Një zyrtar amerikan tha për CNN të dielën se asnjë fond i ngrirë nuk do të lirohet pa zbatimin e angazhimeve të iranianëve.

Shtytja për një transferim të garantuar dhe të menjëhershëm pasqyron mosbesimin e thellë iranian ndaj SHBA-së, i rrënjosur në rënien e marrëveshjes bërthamore të Iranit të vitit 2015 të arritur nën administratën Obama, sipas Frederic Schneider, një bashkëpunëtor i lartë jorezident në Këshillin e Lindjes së Mesme.

“Një premtim për lehtësim të sanksioneve në të ardhmen nuk ia vlen shumë Iranit, sepse çdo premtim i tillë mund të anulohet nga administrata e ardhshme ose vetë Trumpi”, tha ai.

Ndërkohë që nuk ka asnjë shifër të saktë të fondeve të ngrira të Iranit në dispozicion të publikut, mediat dhe analistët iranianë vlerësojnë se ajo varion midis 124 miliardë dhe 167 miliardë dollarëve.

Schneider thotë se shuma është afërsisht e barabartë me një të katërtën e prodhimit ekonomik të Iranit për vitin 2024.

Disa nga fondet e ngrira të Iranit:

Katari: Në vitin 2023, 6 miliardë dollarë fonde iraniane të ngrira në Korenë e Jugut u transferuan në llogari në Katar si pjesë e një marrëveshjeje që siguronte lirimin e të burgosurve amerikanë të mbajtur në Iran. Sipas marrëveshjes, Iranit do t’i lejohej të përdorte fondet për blerje humanitare. SHBA-të dhe Katari arritën një ” mirëkuptim të qetë ” për të mos lejuar Iranin të kishte akses në fonde.

Omani: Më shumë se 10 miliardë dollarë të ardhura nga energjia elektrike iraniane që mbaheshin në llogari irakiane u transferuan sipas një heqjeje dorë të lëshuar nga administrata Biden në llogari të kufizuara në Oman dhe vende të tjera. Fondet mbeten subjekt i kufizimeve të sanksioneve, sipas një dokumenti dëgjimor të Komitetit të Shërbimeve Financiare të Dhomës së Përfaqësuesve të vitit 2023.

Luksemburgu: Sipas IRNA-s, dihet se 1.7 miliardë dollarë fonde iraniane janë ngrirë për shkak të sanksioneve.

Japonia: Irani ka kërkuar vazhdimisht lirimin e aseteve financiare të Iranit që mbahen në Japoni. Sipas Reuters, këto fonde vlerësohen në rreth 1.5 miliardë dollarë.