SHBA-ja dhe Evropa shqetësohen se Rusia po teston NATO-n me sulme hibride dhe sabotazh

Pas zbulimit të dronit me eksplozivë në aeroportin Leipzig/Halle në gusht, autoritetet gjermane fajësuan publikisht Rusinë — një hap që udhëheqësit evropianë kishin hezituar ta bënin më parë. “Ishte shumë e qartë. Prova ishin aty, ajo që ndodhi,” tha Kallas në një intervistë nga zyra e BE-së pranë Kombeve të Bashkuara. Zyrtarët thanë se nëse droni do të kishte shpërthyer, do të shkaktonte dëme të mëdha dhe mund të vriste civilë.

Vitet e fundit, nëndetëse ruse kanë tentuar të dëmtojnë kabllot kritike nënujore në Arktik, dronë rusë kanë shkelur vazhdimisht hapësirën ajrore të Letonisë, Lituanisë dhe Estonisë, ndërsa autoritetet polake fajësuan Rusinë për një zjarr të dyshimtë në një fabrikë që prodhon armë për Ukrainën. Një dron rus goditi së fundmi një tren në kufirin Ukrainë–Poloni, duke e humbur për pak një tren me politikanë dhe diplomatë evropianë.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha më 23 shtator se Uashingtoni shqetësohet se lufta e Rusisë në Ukrainë mund të përhapet në vendet fqinje evropiane. “Qoftë përmes një sulmi hibrid, qoftë përmes një sulmi sabotues, qoftë përmes një keqkuptimi,” tha Rubio, “një pilot shkon në drejtimin e gabuar, dhe papritur kemi luftime aktive.” Shërbimi danez i inteligjencës së mbrojtjes tha më 24 shtator se ekziston “një rrezik i ulët, por në rritje, që Rusia të nisë një sulm të kufizuar ushtarak kundër një ose disa vendeve të NATO-s që kufizohen me Rusinë.”

Ambasadori amerikan në OKB, Mike Waltz, e dënoi fushatën ruse gjatë një seance të Këshillit të Sigurimit më 23 shtator, duke paralajmëruar për shkeljet e hapësirës ajrore të NATO-s. Ministri i Jashtëm estonez, Margus Tsahkna, tha se nuk ka prova që Moska po përgatit një sulm të plotë ushtarak kundër NATO-s, por kërkoi përgjigje të fortë publike: “atribut, më shumë sanksione, përgjigje.”

Eskalimi vjen në një moment të brishtë: Pentagoni po shqyrton mundësinë e reduktimit të pranisë ushtarake amerikane në Evropë, ndërsa presidenti Donald Trump ka dërguar sinjale të përziera — ka nënshkruar një ligj për sanksione të reja ndaj Rusisë dhe e ka quajtur presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky lider të aftë, por njëkohësisht e ka ftuar Putinin në samitin e G20-s në Miami. Ish-ambasadori amerikan në NATO, Ivo Daalder, paralajmëroi se frika e përshkallëzimit ka minuar vetë parandalimin: “No matter what the provocation, we have been more worried that this will lead to a war than we are in sending Putin the message that we have serious red lines that we keep.”

Neni 5 i traktatit të NATO-s kërkon që të gjithë anëtarët ta trajtojnë një sulm kundër një aleati si sulm kundër të gjithëve. Kallas tha se nëse SHBA-ja e bën shumë të qartë se Neni 5 qëndron, “atëherë rusët e dinë çfarë po rrezikojnë: luftë të plotë me Evropën.”

Burimi: USA Today