Sot, 13 vjet nga Marrëveshja e Ohrit

Sot mbushin plot 13 vjet që nga nënshkrimi i Marrëveshjes së Ohrit, e cila i dha fund konfliktit të armatosur mes Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare dhe forcave policore e ushtarake të qeverisë së Maqedonisë.

Marrëveshja e Ohrit u arrit me shumë vështirësi në vitin 2001, me ndërmjetësimin e të dërguarve nga Washingoni dhe Brukseli, të cilët arritën t’i japin fund konfliktit 5-mujor në fshatrat e Kumanovës, Shkupit dhe Tetovës.

Por sot, 13 vite pas nënshkrimit të kësaj marrëveshje, ende mbetet një sfidë zbatimi i plotë i saj. Sfida kryesore mbetet pozita e shqiptarëve atje, përfaqësimi i plotë i tyre në administratën shtetërore si dhe marrëdhëniet me etninë maqedonase.

Zbatimi i plotë i Marrëveshjes së Ohrit është edhe një nga kushtet kryesore për integrimi euro-atlantik të Maqedonisë. Komuniteti ndërkombëtar vazhdon t’i japë një mbështetje të fortë marrëveshjes dhe zbatimit të saj.

Partitë shqiptare akoma janë të pakënaqura për shkak të mospërmbushjes së saj.  Realizimi i plotë i kësaj marrëveshje nuk ka ndodhur në shumë institucione të vendit, sa i përket rritjes së përfaqësimit të shqiptarëve në administratën shtetërore.

Probleme në realizimin e saj shkaktohen edhe në aspektin e zbatimit të saj praktik, përmes respektimit të ligjeve.  Ligji për gjuhën dhe flamurin, zyrtarizon pjesërisht si gjuhë zyrtare gjuhën shqipe.

Pavarësisht se gjuha shqipe është zyrtare në komunat ku shqiptarët janë mbi 20%, akoma nuk është bërë implementimi i saj në institucione qendrore:

Gjithashtu ligji për përdorimin e flamurit mundëson përdorimin e tij në komunat ku shqiptarët janë mbi 50%, por me ndryshimet e fundit ligjore, flamuri shqiptar është me përmasa tre herë më të vogla për dallim nga flamuri shtetëror maqedonas.

Konfliktet mes etnisë shqiptare dhe asaj maqedonase vazhdojnë të jenë ende sfidë për politikën maqedonase. Marrëveshja e Ohrit i dha fund konflikteve etnike por jo burimeve të këtyre konflikteve.

Kjo e bën Marrëveshjen e Ohrit tepër të rëndësishme për tu realizuar plotësisht. Ajo ka një fuqi ligjore dhe kushtetuese, ndaj zbatimi ose jo i saj, provon ekzistencën ose jo të vullnetit politik, për ndërtimin e një Maqedonie euro-atlantike.