Trump paralajmëron Iranin: “Propozimi nuk mjafton” – afati për marrëveshje drejt fundit

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka paralajmëruar se një propozim i fundit nga Irani për t’i dhënë fund luftës nuk është i mjaftueshëm për të shmangur një përshkallëzim të ri ushtarak, duke vendosur një afat të prerë deri të martën në mbrëmje për arritjen e një marrëveshjeje.

Duke folur nga Shtëpia e Bardhë, Trump e cilësoi ofertën iraniane si një “hap të rëndësishëm”, por theksoi se ajo nuk përmbush kërkesat e SHBA-së. Ai bëri të qartë se nëse Irani nuk garanton lirinë e kalimit të anijeve në Ngushticën e Hormuzit, SHBA mund të ndërmarrë sulme ndaj infrastrukturës kritike iraniane, përfshirë centrale energjetike dhe ura.

Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga pikat më strategjike në botë, pasi rreth 20% e furnizimit global me naftë kalon përmes saj, duke e bërë çdo tension në këtë zonë një kërcënim të drejtpërdrejtë për ekonominë globale.

Propozimi për armëpushim dhe refuzimi i Iranit

Një propozim për armëpushim 45-ditor u paraqit nga Pakistani pas përpjekjeve diplomatike për të ndalur konfliktin që nisi më 28 shkurt, pas sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit. Megjithatë, sipas agjencisë shtetërore iraniane IRNA, Teherani e ka refuzuar këtë propozim, duke kërkuar në vend të tij një përfundim të plotë dhe të përhershëm të luftës.

Autoritetet iraniane kanë paraqitur një plan me 10 pika, i cili përfshin:

• fundin e konflikteve në rajon,
• garantimin e kalimit të sigurt në Ngushticën e Hormuzit,
• heqjen e sanksioneve,
• dhe rindërtimin e zonave të prekura.

Një zyrtar i lartë iranian deklaroi se vendi nuk do të pranojë vetëm një armëpushim të përkohshëm, por kërkon garanci të forta se nuk do të sulmohet më në të ardhmen.

Retorikë e ashpër dhe kërcënime

Trump ka përforcuar tonin e tij të ashpër, duke deklaruar se është “shumë pak e mundshme” që të shtyjë afatin e vendosur. Ai gjithashtu paralajmëroi se SHBA mund ta godasë Iranin “deri në kthimin në epokën e gurit” nëse nuk arrihet një marrëveshje.

Kur u pyet për shqetësimet lidhur me mundësinë që sulmet ndaj infrastrukturës civile të konsiderohen krime lufte, presidenti u përgjigj se nuk ishte i shqetësuar, duke theksuar se kërcënimi më i madh mbetet zhvillimi i armëve bërthamore nga Irani.

Nga ana tjetër, ushtria iraniane i ka cilësuar deklaratat e Trump si “deluzionale” dhe “kërcënime të pabaza”, duke i quajtur ato pjesë të një retorike arrogante.

Përshkallëzim në terren

Ndërkohë, tensionet në terren vazhdojnë të rriten. Izraeli ka goditur një impiant të rëndësishëm petrokimik në Asaluyeh, pjesë e fushës gjigante të gazit South Pars, duke vrarë gjithashtu dy komandantë të Gardës Revolucionare Islamike.

Ky objekt është jetik për ekonominë iraniane dhe për bashkëpunimin energjetik me Katarin. Autoritetet iraniane deklaruan se zjarri i shkaktuar nga sulmi është vënë nën kontroll dhe po vlerësohen dëmet.

Pasoja globale

Kontrolli i Iranit mbi Ngushticën e Hormuzit ka shkaktuar rritje të çmimeve të naftës dhe ka tronditur tregjet ndërkombëtare. Çdo ndërprerje e qarkullimit në këtë rrugë detare mund të ketë pasoja të mëdha për ekonominë botërore.

Me afatin që po afrohet dhe retorikën që ashpërsohet, bota po ndjek me shqetësim zhvillimet, ndërsa një përshkallëzim i ri i konfliktit duket gjithnjë e më i mundshëm nëse nuk arrihet një marrëveshje në orët e ardhshme.