Ushtria çeke dështon të përmbushë angazhimet e NATO-s, strategji e re për zhvillimin e saj

Ushtria çeke nuk po i përmbush objektivat e aftësive të NATO-s, ka mungesë personeli dhe materialesh, dhe përmirësimi në vitet e ardhshme do të jetë i ngadaltë pavarësisht një mjedisi sigurie që përkeqësohet, tregoi një strategji e re për zhvillimin e ushtrisë e publikuar të martën.

Republika Çeke ka shpenzuar nën minimumin e NATO-s prej 2% të produktit të brendshëm bruto për mbrojtje në vitet e fundit, dhe qeveria aktuale nuk planifikon ndonjë rritje përtej nivelit 2% në vitet 2027-2029.

Qasja çeke është në kontrast me vendet e NATO-s, të tilla si shtetet baltike, Polonia apo Gjermania, të cilat kanë rritur shpenzimet e mbrojtjes në përgjigje të luftës së Rusisë në Ukrainë.

Strategjia thoshte se një sulm nga Rusia ndaj vendeve të NATO-s dhe BE-së ishte gjithnjë e më i mundshëm.

“Republika Çeke nuk po përmbush 70% të objektivave të ndërtimit të kapaciteteve të NATO-s, ndërsa në ato që kërkojnë më shumë burime mbetet prapa me 5 deri në 10 vjet”, thuhet në strategjinë e miratuar nga qeveria të hënën.

“Ky deficit kufizon aftësinë e ushtrisë çeke për të përmbushur detyrat e mbrojtjes kolektive”, tha ajo.

Strategjia e përcaktuar duhet të forcojë personelin, megjithëse vetëm në 32,000 deri në vitin 2030 nga rreth 26,000 që është aktualisht, të zgjerojë mbrojtjen ajrore dhe anti-dronë, të përshpejtojë përshtatjen teknologjike dhe të forcojë aftësinë për të mbrojtur territorin.

NATO ra dakord vitin e kaluar të rrisë shpenzimet vjetore të anëtarëve për mbrojtjen thelbësore në 3.5% të PBB-së, plus një shtesë prej 1.5% për infrastrukturën deri në vitin 2035, por plani i qeverisë çeke nuk pasqyron rritjet deri në fund të mandatit të saj në vitin 2029 dhe parashikon që rritja në 3.5% të vijë vetëm në vitet 2030-2035.

Deri në vitin 2030, financimi do të shkonte pothuajse ekskluzivisht për projekte të miratuara tashmë, të tilla si blerjet e 24 avionëve luftarakë F-35, tankeve Leopard dhe mbrojtjes ajrore me rreze të shkurtër deri të mesme, duke ngadalësuar ndërtimin e një brigade të mesme, sistemeve pa pilot dhe mbrojtjes kundër dronëve.

Qeveria e kryeministrit Andrej Babis është përballur me kritika për shpenzimet e mbrojtjes që kur mori pushtetin, përfshirë edhe nga ambasadori i SHBA-së në NATO, Matthew Whitaker, i cili tha në shtator se ishte zhgënjyese që nuk shihje më shumë përparim.

Kryeministri Andrej Babis tha të hënën se çelësi për të ishte rekrutimi i trupave më shpejt dhe përqendrimi në mbrojtjen ajrore dhe kundër dronëve.