ANALIZË – Humbja e Trump në zgjedhjet e mesmandatit, skenarët që mund të ndryshojnë marrëdhëniet me Evropën

– Humbja e republikanëve në zgjedhjet afatmesme në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe marrja e kontrollit të të dy dhomave të Kongresit nga demokratët, shënojnë fillimin e një periudhe të re politike për presidentin Donald Trump, por edhe për marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Evropës, sipas “Euronews”.

Rezultati i zgjedhjeve, të zhvilluara më 3 nëntor, pritet të ndikojë në mënyrën se si administrata amerikane, do të zbatojë politikat e saj gjatë dy viteve të fundit të mandatit.

Megjithatë, për Evropën, ndryshimi i shumicës në Kongres nuk do të thotë domosdoshmërisht një rikthim në marrëdhëniet tradicionale transatlantike.

Sipas analizës së publikuar nga portali “Euronews”, dy çështjet kryesore që do të përcaktojnë marrëdhëniet me Evropën janë politika tregtare e Trump, veçanërisht kërcënimi me tarifa doganore, dhe mbështetja amerikane për Ukrainën.

Demokratët do të kenë mundësi të ushtrojnë kontroll më të madh mbi administratën përmes seancave dëgjimore, hetimeve parlamentare dhe shqyrtimit të emërimeve të zyrtarëve të propozuar nga presidenti. Por kompetencat e Trump në politikën e jashtme dhe tregtinë ndërkombëtare do të mbeten të konsiderueshme.

Tarifat tregtare, një problem që Kongresi nuk mund ta zgjidhë lehtë

Një nga shqetësimet kryesore të vendeve evropiane lidhet me politikën tarifore të presidentit amerikan.

Edhe me shumicën demokratike në Kongres, Trump mund të vazhdojë të përdorë instrumentet ligjore që i japin presidentit kompetenca për vendosjen e tarifave ndaj importeve të huaja, pa pasur nevojë për miratimin paraprak të ligjvënësve.

Kjo do të thotë se kompanitë evropiane dhe ekonomitë e Bashkimit Evropian, mund të vazhdojnë të përballen me pasiguri në marrëdhëniet tregtare me SHBA-në.

Sipas ekspertëve, një Kongres i kontrolluar nga demokratët mund të kufizojë disa iniciativa ekonomike të Trump, por nuk ka instrumente të lehta për të ndalur vendimet presidenciale në fushën e tregtisë.

Madje, përballja me Kongresin mund ta shtyjë presidentin të mbështetet edhe më shumë te kompetencat ekzekutive, duke shtuar rrezikun e përplasjeve të reja tregtare me Evropën.

Ukraina, çështja më e ndjeshme për sigurinë evropiane

Një tjetër pikë kyçe është mbështetja amerikane për Ukrainën, e cila mbetet një nga çështjet më të rëndësishme për sigurinë e kontinentit evropian.

Demokratët kanë shprehur mbështetje për miratimin e fondeve të reja për mbrojtjen dhe rindërtimin e Ukrainës. Kontrolli i komisioneve parlamentare do t’u japë atyre më shumë mundësi për të ndikuar në diskutimet dhe vendimet buxhetore.

Megjithatë, ekziston një dallim i rëndësishëm mes miratimit të fondeve nga Kongresi dhe përdorimit real të tyre nga administrata.

Shtëpia e Bardhë mund të vonojë ose të mos zbatojë plotësisht disa vendime për financimin e ndihmës, edhe kur fondet janë miratuar nga ligjvënësit.

Kjo është arsyeja pse analistët evropianë paralajmërojnë se vendet e kontinentit, nuk duhet ta konsiderojnë fitoren e demokratëve si garanci për një rritje të menjëhershme të ndihmës amerikane për Kievin.

Për Evropën, kjo nënkupton vazhdimin e përpjekjeve për të forcuar kapacitetet e veta ushtarake dhe për të marrë më shumë përgjegjësi në mbështetjen e Ukrainës.

NATO dhe prania ushtarake amerikane në Evropë

Një tjetër çështje që mund të ndikojë në marrëdhëniet transatlantike është e ardhmja e pranisë ushtarake amerikane në Evropë.

Administrata Trump ka kërkuar vazhdimisht që vendet evropiane, të marrin përsipër një pjesë më të madhe të përgjegjësisë për mbrojtjen e kontinentit dhe të mos mbështeten në të njëjtën masë te kapacitetet amerikane.

Sipas analizës së Këshillit Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë (ECFR), shqyrtimi i vendosjes së forcave amerikane në Evropë mund të sjellë ndryshime në mënyrën se si NATO organizon mbrojtjen e saj.

Një Kongres demokrat mund të kundërshtojë disa vendime të presidentit për reduktimin e trupave amerikane në Evropë, por nuk mund ta zëvendësojë plotësisht rolin e Shtëpisë së Bardhë në përcaktimin e politikës së jashtme dhe ushtarake.

Për këtë arsye, vendet evropiane duhet të përgatiten për mundësinë e një angazhimi më të kufizuar amerikan në sigurinë e kontinentit.

Trump mund të përqendrohet më shumë te politika e jashtme

Një nga skenarët që shqetëson analistët, është mundësia që përballja me Kongresin ta nxisë Trump të përqendrohet më shumë te politika e jashtme.

Me demokratët që kontrollojnë të dyja dhomat e Kongresit, presidenti do të përballet me pengesa më të mëdha për miratimin e nismave të tij të brendshme, ndërsa do të ketë më shumë hapësirë për të përdorur kompetencat ekzekutive në marrëdhëniet me vendet e tjera.

Sipas analizës së ECFR-së, kjo mund ta bëjë politikën e jashtme amerikane më pak të parashikueshme, gjatë dy viteve të mbetura të mandatit.

Evropa mund të përballet me kërkesa të reja nga Uashingtoni, veçanërisht për shpenzimet e mbrojtjes, marrëdhëniet tregtare dhe qëndrimin ndaj konflikteve ndërkombëtare.

Një tjetër shqetësim lidhet me marrëdhëniet e administratës amerikane me Rusinë. Analistët evropianë kanë paralajmëruar se përpjekjet e Trump për të arritur marrëveshje ekonomike me Moskën, mund të krijojnë tensione me vendet evropiane, veçanërisht nëse ato lidhen me negociata për Ukrainën pa përfshirjen e plotë të Kievit dhe aleatëve të tij evropianë.

Evropa duhet të përgatitet për “periudhën pas Trump”

Përtej dy viteve të mbetura të mandatit aktual, zgjedhjet afatmesme kanë rëndësi edhe për të ardhmen e politikës amerikane dhe zgjedhjet presidenciale të vitit 2028.

Sipas analizës së ECFR-së, fitorja e demokratëve mund të shërbejë si pikënisje për një debat të brendshëm në këtë parti, mbi rolin që SHBA-ja duhet të ketë në botë dhe marrëdhëniet me aleatët evropianë.

Megjithatë, demokratët nuk kanë një qëndrim të vetëm për të gjitha çështjet e politikës së jashtme. Brenda partisë ekzistojnë dallime mes krahut të moderuar dhe atij progresist, përfshirë mënyrën se si duhet të organizohen marrëdhëniet me Evropën, NATO-n dhe Ukrainën.

Për këtë arsye, ekspertët sugjerojnë që qeveritë evropiane të mos mbështeten vetëm te ndryshimi i shumicës në Kongres, por të krijojnë marrëdhënie me aktorë të ndryshëm politikë amerikanë dhe të përgatiten për disa skenarë të mundshëm pas vitit 2028.

Një Kongres i ri, por jo domosdoshmërisht një politikë e re amerikane

Fitorja e demokratëve përbën një ndryshim të rëndësishëm në ekuilibrat politikë të Uashingtonit, por nuk nënkupton automatikisht ndryshim të politikës së jashtme të presidentit.

Trump do të vazhdojë të ketë kompetenca të rëndësishme për vendosjen e tarifave, përcaktimin e prioriteteve diplomatike dhe marrjen e vendimeve ushtarake.

Nga ana tjetër, demokratët do të kenë mundësi të hetojnë vendimet e administratës, të kontrollojnë procesin e miratimit të emërimeve dhe të ndikojnë në financimin e politikave qeveritare.

Për Evropën, mesazhi kryesor është se ndryshimi i shumicës në Kongres nuk mjafton për të rikthyer marrëdhëniet transatlantike në gjendjen e mëparshme.

Kontinenti do të duhet të forcojë kapacitetet e veta të mbrojtjes, të ruajë unitetin në marrëdhëniet me Uashingtonin dhe të përgatitet për një politikë amerikane që mund të mbetet e paparashikueshme edhe përtej mandatit të Trump. /