Ata janë kancer”: Trump kërcënon kartelët dhe Kubën në samitin e Amerikës Latine
Presidenti ofroi të lëshojë raketa në Amerikën Latine për të luftuar dhunën kriminale, ndërsa bëri thirrje për “zhdukjen” e kartelëve.
Në samitin inaugurues “Mburoja e Amerikave” (Shield of the Americas) në Floridën e Jugut, presidenti i Shteteve të Bashkuara Donald Trump njoftoi krijimin e asaj që ai e quajti Koalicioni Kundër Kartelit në Amerikë (Americas Counter-Cartel Coalition): një grup prej rreth një duzine vendesh politikisht të afërta që janë angazhuar të luftojnë trafikun e drogës.
Por ndërsa nënshkroi një deklaratë për të forcuar këtë angazhim, Trump sinjalizoi se kartelët nuk do të përballen vetëm me veprime të zbatimit të ligjit, por me forcë ushtarake.
“E vetmja mënyrë për t’i mposhtur këta armiq është duke çliruar fuqinë e ushtrisë sonë. Prandaj duhet ta përdorim ushtrinë. Ju duhet ta përdorni ushtrinë tuaj,” u tha Trump liderëve të Amerikës Latine.
“Ju keni polici të shkëlqyer, por ata kërcënojnë policinë tuaj. Ata e frikësojnë policinë tuaj. Do të duhet të përdorni ushtrinë.”
Samiti i së shtunës ishte hapi më i fundit në një ndryshim më të gjerë të politikës së jashtme nën administratën Trump.
Që nga marrja e mandatit të dytë, Trump është distancuar nga disa prej aleatëve tradicionalë të SHBA-së në Evropë dhe në vend të kësaj ka krijuar partneritete më të ngushta me qeveri të djathta në mbarë botën.
Pjesëmarrja në samitin “Mburoja e Amerikave” pasqyroi këtë ndryshim. Mes të ftuarve ishin liderë të djathtë si Javier Milei i Argjentinës, Nayib Bukele i Salvadorit dhe Daniel Noboa i Ekuadorit.
Megjithatë, ra në sy mungesa e drejtuesve të nivelit të lartë nga Meksika, partneri më i madh tregtar i SHBA-së, dhe Brazili, vendi më i madh në rajon për nga ekonomia dhe popullsia.
Të dyja këto vende drejtohen nga presidentë të majtë, të cilët kanë kundërshtuar disa nga politikat më të ashpra të Trump.
Përçarja në rritje mes SHBA-së dhe disa prej partnerëve të saj të vjetër u përmend edhe në fjalën e shkurtër të Sekretarit amerikan të Shtetit Marco Rubio, i cili lavdëroi vendet pjesëmarrëse për bashkëpunimin e tyre.
“Ata janë më shumë se aleatë. Ata janë miq,” tha Rubio për liderët e pranishëm.
“Në një kohë kur kemi mësuar se ndonjëherë një aleat, kur të duhet, mund të mos jetë aty për ty, këto janë vende që kanë qenë aty për ne.”
Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth përsëriti pikëpamjen e tij se rrjetet kriminale dhe kartelët përbëjnë një krizë ekzistenciale për të gjithë hemisferën perëndimore, të cilën ai e përshkroi si të bashkuar nga të njëjtat rrënjë kulturore dhe fetare.
“Ne ndajmë të njëjtën hemisferë dhe gjeografi. Ndajmë kultura, qytetërimin perëndimor të krishterë. Këto gjëra i ndajmë bashkë. Duhet të kemi guximin t’i mbrojmë,” tha Hegseth.
Një qasje ushtarake
Amerika Latine është një nga disa rajonet ku Trump ka nisur operacione ushtarake që nga rikthimi në pushtet në janar 2025.
Arsyetimi i tij për autorizimin e operacioneve vdekjeprurëse në rajon është përqendruar kryesisht te trafiku i paligjshëm i drogës.
Trump ka argumentuar vazhdimisht se rrjetet kriminale të Amerikës Latine përbëjnë një kërcënim të menjëhershëm për sigurinë kombëtare, përmes trafikimit të njerëzve dhe drogës drejt kufijve amerikanë.
Ekspertë të së drejtës ndërkombëtare kanë theksuar se trafiku i drogës konsiderohet një vepër penale, dhe nuk pranohet si justifikim për akte agresioni ushtarak.
Megjithatë, administrata Trump ka ndërmarrë sulme ushtarake vdekjeprurëse kundër trafikantëve të dyshuar të drogës në Amerikën Latine.
Që nga shtatori, për shembull, administrata ka kryer të paktën 44 sulme ajrore ndaj anijeve në Detin e Karaibeve dhe në Oqeanin Paqësor lindor, duke vrarë rreth 150 persona.
Identiteti i viktimave nuk është konfirmuar kurrë publikisht dhe as nuk është publikuar ndonjë provë që justifikon sulmet.
Disa familje në Kolumbi dhe Trinidad e Tobago kanë deklaruar se të vdekurit ishin të afërmit e tyre, të cilët kishin dalë për peshkim ose po udhëtonin mes ishujve për punë të përkohshme.
Në fjalimin e së shtunës, Trump i justifikoi sulmet duke thënë se kartelët janë bërë më të fuqishëm se ushtritë e disa vendeve.
“Shumë nga kartelët kanë zhvilluar operacione ushtarake të sofistikuara. Në disa raste thonë se janë më të fuqishëm se ushtria e vendit,” tha ai.
“Nuk mund ta lejojmë këtë. Këto organizata brutale kriminale përbëjnë një kërcënim të papranueshëm për sigurinë kombëtare.”
Ai i krahasoi kartelët me një sëmundje:
“Ata janë një kancer, dhe ne nuk duam që ai të përhapet.”
Operacioni në Venezuelë
Në fund të dhjetorit dhe fillim të janarit, Trump urdhëroi gjithashtu sulme në territorin venezuelian, duke i justifikuar si të nevojshme për të ndalur trafikun e drogës.
Sulmi i parë kishte në shënjestër një port që Trump e lidhi me bandën Tren de Aragua.
Sulmi i dytë, më 3 janar, ishte një ofensivë më e gjerë që përfundoi me rrëmbimin dhe burgosjen e presidentit të atëhershëm të Venezuelës, Nicolas Maduro.
Trump e përshkroi operacionin si një sukses të plotë.
Maduro aktualisht pret gjyqin në Nju Jork për akuza për trafik droge, megjithëse një raport i deklasifikuar i inteligjencës vitin e kaluar vuri në dyshim pretendimet se ai drejtonte rrjete të tilla.
Trump e përshkroi operacionin si “të egër”.
“Ishte rreth 18 minuta dhunë e pastër,” tha ai.
Sulmi vrau të paktën 80 persona, përfshirë oficerë kubanë, forca sigurie venezueliane dhe civilë.
Trump e ka paraqitur Venezuelën si model për ndryshimin e regjimeve, veçanërisht në kontekstin e luftës me Iranin.
Pasuesja e Madurës, presidentja e përkohshme Delcy Rodriguez, ka përmbushur disa nga kërkesat e administratës Trump, përfshirë reforma në sektorët e naftës dhe minierave.
“Do të përdorim raketa”
Trump kritikoi edhe disa liderë të rajonit për tolerimin e kartelëve.
“Liderët në këtë rajon kanë lejuar që pjesë të mëdha të territorit të bien nën kontrollin e kartelëve,” tha ai.
Ai madje paralajmëroi të pranishmit:
“Disa prej jush janë në rrezik. Në rrezik të vërtetë.”
Trump hodhi poshtë edhe qasjet alternative, si negociatat për çarmatimin e kartelëve, që janë tentuar në Kolumbi.
Në vend të kësaj ai ofroi forcën ushtarake amerikane.
“Do të përdorim raketa. Nëse doni që të përdorim një raketë — janë jashtëzakonisht të sakta — dhe përfundojnë drejt e në dhomën e ndenjes së atij personi të kartelit,” tha Trump.
Kritika ndaj Meksikës
Trump përmendi drejtpërdrejt Meksikën, duke thënë se ajo është epiqendra e dhunës së kartelëve.
“Kartelët meksikanë po ushqejnë pjesën më të madhe të gjakderdhjes në këtë hemisferë,” tha ai.
Që nga fillimi i mandatit të dytë, Trump ka ushtruar presion mbi Meksikën që të forcojë veprimet e sigurisë, duke kërcënuar me tarifa dhe madje edhe ndërhyrje ushtarake.
Presidentja meksikane Claudia Sheinbaum ka shtuar praninë ushtarake, duke dërguar 10,000 ushtarë në kufi dhe duke nisur operacione kundër kartelëve.
Megjithatë, Trump tha se kjo nuk është e mjaftueshme.
“Duhet t’i zhdukim kartelët,” tha ai.
“Ata po marrin kontrollin e vendit.”
Paralajmërim për Kubën
Trump përdori gjithashtu fjalimin për të kërcënuar qeverinë komuniste të Kubës.
Ai ka shtuar presionin ekonomik ndaj ishullit, duke ndërprerë furnizimet me naftë dhe duke paralajmëruar ndëshkime për vendet që e ndihmojnë Kubën.
Sipas tij, regjimi kuban është në fund të rrugës.
“Kuba është në momentet e fundit të jetës së saj ashtu siç është sot,” tha Trump.
“Do të ketë një jetë të re shumë të mirë, por sistemi aktual është në momentet e fundit.”
Doktrina e re
Koalicioni “Shield of the Americas” është pjesë e asaj që Trump e ka quajtur “Doktrina Donroe”, një variant i ri i Doktrinës Monroe të shekullit XIX, sipas së cilës hemisfera perëndimore është zonë influence e SHBA-së.
Sipas Trump, kjo do të thotë largimin e ndikimit të fuqive rivale, veçanërisht të Kinës, nga Amerika Latine.
Madje ai ka përmendur edhe mundësinë e rimarrjes së Kanalit të Panamasë, duke pretenduar se Kina ka ndikim të tepërt në zonë.
“Ne nuk do të lejojmë që ndikimi i huaj armiqësor të zërë vend në këtë hemisferë,” tha Trump.
“Kjo përfshin edhe Kanalin e Panamasë.”
