Bienalja e Gwangju-së në mes të skandalit të censurës: Kina tërhiqet pas kthimit të emrit “Taiwan Pavilion”

Edicioni i 16-të i Bienales së Gwangju-së, një nga ngjarjet më të mëdha të artit bashkëkohor në Azi, u hap në një atmosferë tensionesh diplomatike, siç njofton USA Art News. Gjithçka nisi kur organizatorët hoqën identitetin e ishullit nga titulli i ekspozitës së tij, duke e listuar si “NTMoFA Pavilion” — akronim i Muzeut Kombëtar të Arteve të Bukura të Tajvanit — në vend të emrit të rënë dakord “Taiwan Pavilion”. Artistët tajvanezë e denoncuan vendimin si “censurë politike” dhe kërkuan ndërhyrjen e ministrive të kulturës dhe të punëve të jashtme të Tajvanit.

Pas javësh negociimesh dhe presionit të komunitetit ndërkombëtar të artit, fondacioni i bienales rivendosi emrin origjinal më 25 gusht. Por fitorja e Tajvanit pati kosto: Kina, e cila e konsideron Tajvanin pjesë të territorit të saj, e quajti vendimin shkelje të rëndë të parimit “një Kinë”, ndali menjëherë instalimin e pavijonit të saj dhe u tërhoq zyrtarisht nga ekspozita. Konsullata kineze në Gwangju i bëri thirrje organizatorëve të “korrigjonin menjëherë gabimin”, ndërsa qeveria e qytetit Gwangju i kërkoi zyrtarisht falje Pekinit, sipas The Art Newspaper.

Në konferencën e shtypit të ditës së hapjes, presidenti i Fondacionit të Bienales së Gwangju-së, Youn Bummo, u përpoq të qetësonte situatën përmes një përkthyesi: “arti është art; politika është politikë”, duke kërkuar nga media dhe publiku që ta ndajnë artin nga politika, si dhe duke kërkuar falje për polemikën e fundit. Ironikisht, ekspozita kryesore, e kuruar nga artisti Ho Tzu Nyen së bashku me Che Kyongfa, Gahee Park dhe Brian Kuan Wood, mban titullin “You Must Change Your Life” — marrë nga poezia e Rainer Maria Rilke-së “Archaic Torso of Apollo” — dhe përqafon pikërisht lidhjen mes artit dhe politikës.

Ho Tzu Nyen ka sfiduar “modelin inflacionist ekspansionist” të bienaleve duke ulur numrin e pjesëmarrësve në vetëm 43 artistë dhe kolektive — numri më i vogël që nga themelimi i bienales në vitin 1995, shpjegon ai për ARTnews. Ekspozita shpaloset në pesë galeri si një udhëtim tematik: nga “Molecules and Me”, te “Bonds and Bodies”, “Landscapes and Learning”, “Cosmos and Change” dhe epilogu “Air and Articulations”, me punë të artistëve si Nina Canell, Wang Tuo, LuYang, Sohrab Hura dhe Amanda Heng nga Singapori. Bienalja e 16-të e Gwangju-së është e hapur deri më 15 nëntor 2026.