Bota drejt “përmbytjes së madhe”? Deti po ndryshon edhe hartën e Evropës, 10 qytetet që përballen me të ardhm

Evropa bregdetare po përballet me një ndryshim të rëndësishëm gjeografik, pasi rritja e nivelit të detit dhe fundosja graduale e tokës po ndryshojnë kushtet në shumë zona urbane.

Sipas analizave të paraqitura në një artikull të publikuar nga Studenti.it, ky nuk është më një kërcënim i largët, por një proces që tashmë po vë në provë infrastrukturën, trashëgiminë historike dhe sigurinë e miliona banorëve.

Nga metropolet që shtrihen përgjatë Detit të Veriut deri te qytetet historike të Mesdheut dhe Adriatikut, aftësia për t’u përshtatur me ndryshimet klimatike do të jetë veçanërisht e rëndësishme në dekadat e ardhshme.

Artikulli rendit 10 qytete evropiane të ekspozuara ndaj rrezikut të përmbytjeve dhe rritjes së nivelit të ujit deri në vitin 2050.

Venecia është një nga shembujt më të njohur të rrezikut nga rritja e nivelit të detit.

Qyteti përballet njëkohësisht me rritjen e nivelit të Adriatikut dhe me fundosjen graduale të tokës, një proces i njohur si subsidence.

Sistemi i barrierave të lëvizshme MOSE është ndërtuar për të mbrojtur qytetin nga fenomeni i “acqua alta”. Megjithatë, rritja e nivelit mesatar të detit mund të bëjë që barrierat të përdoren gjithnjë e më shpesh, duke krijuar sfida edhe për ekuilibrin ekologjik të lagunës.

Një pjesë e konsiderueshme e Amsterdamit dhe rajonit Randstad ndodhet nën nivelin e detit.

Qyteti mbrohet nga një sistem kompleks digash, polderësh, barrierash dhe pompash hidraulike. Holanda konsiderohet një nga vendet me përvojën më të madhe në botë në menaxhimin e ujërave.

Megjithatë, rritja e nivelit të Detit të Veriut dhe stuhitë më të forta mund të shtojnë presionin mbi infrastrukturën mbrojtëse.

Roterdami është një nga qytetet më të ekspozuara ndaj rrezikut të përmbytjeve, pasi një pjesë shumë e madhe e territorit të tij ndodhet nën nivelin e detit.

Qyteti, që ka një nga portet më të mëdha në botë, ndodhet në zonën ku bashkohen ndikimet e Detit të Veriut me sistemin lumor të Renit dhe Maas.

Roterdami ka investuar në projekte të reja për menaxhimin e ujërave, përfshirë hapësira urbane që mund të grumbullojnë përkohësisht ujin e shiut dhe infrastruktura të konceptuara për t’u përshtatur me përmbytjet.

I shtrirë përgjatë grykëderdhjes së lumit Elba, Hamburgu është i ekspozuar ndaj stuhive të forta të Detit të Veriut.

Valët e stuhive mund të depërtojnë përmes grykëderdhjes së Elbës dhe të rrisin nivelin e ujit në qytet.

Zona historike dhe pjesë të zhvillimeve moderne urbane, përfshirë HafenCity, kërkojnë masa të vazhdueshme mbrojtëse kundër përmbytjeve.

Bordo ndodhet në brigjet e lumit Garonë, i cili lidhet me Oqeanin Atlantik përmes grykëderdhjes së Girondës.

Rritja e nivelit të detit, së bashku me baticat dhe fenomenet ekstreme të motit, mund të shtojë rrezikun e përmbytjeve në zonat e ulëta urbane dhe në territoret përreth.

I njohur si “Venecia e Veriut”, Bryzh është një qytet historik i përshkuar nga kanale dhe pjesë e trashëgimisë botërore të UNESCO-s.

Qyteti ndodhet në një fushë bregdetare me lartësi shumë të ulët, duke e bërë të ndjeshëm ndaj rritjes së nivelit të Detit të Veriut.

Përveç përmbytjeve, rritja e nivelit të ujit mund të favorizojë edhe depërtimin e ujit të kripur në zonat bregdetare.

I ndërtuar në deltën e lumit Neva, në Gjirin e Finlandës, Shën Petersburgu ka një histori të gjatë përmbytjesh.

Për të mbrojtur qytetin është ndërtuar një sistem i madh digash dhe barrierash, i përfunduar në vitin 2011.

Megjithatë, rritja e nivelit të detit dhe ndryshimet në intensitetin e stuhive në Detin Baltik mund të shtojnë rrezikun e përmbytjeve në të ardhmen.

Gdanski, i vendosur në brigjet e Detit Baltik dhe pranë grykëderdhjes së Vistulës, ka zona urbane dhe industriale me lartësi të ulët mbi nivelin e detit.

Përmbytjet bregdetare, erozioni dhe ndryshimet në transportin natyror të sedimenteve e bëjnë Gjirin e Gdanskut një nga zonat që kërkojnë vëmendje të veçantë në Evropën Lindore.

Edhe pse ndodhet në brendësi të Gadishullit Iberik, Sevilja lidhet me ndikimin e Atlantikut përmes lumit Guadalquivir.

Rritja e nivelit të detit, e kombinuar me reshje intensive, përmbytje të menjëhershme dhe prurje të mëdha lumore, mund të rrisë rrezikun për zonat e ulëta të qytetit.

Përveç Venecias, bregdeti i Adriatikut të sipërm është ndër zonat e ndjeshme ndaj rritjes së nivelit të ujit.

Ravenna dhe zonat e saj bregdetare përballen me një kombinim faktorësh, përfshirë fundosjen e tokës, erozionin bregdetar dhe rritjen e nivelit të detit.

Në disa zona, subsidence është lidhur edhe me shfrytëzimin historik të ujërave nëntokësore dhe gazit. Zonat e ulëta, përfshirë lagunat, kënetat dhe sipërfaqet e kripura përreth qytetit, konsiderohen veçanërisht të ekspozuara.

Rasti i këtyre qyteteve tregon se rreziku nuk varet vetëm nga distanca prej detit, por edhe nga lartësia e territorit, fundosja e tokës, prania e lumenjve, sistemet e mbrojtjes dhe intensiteti i fenomeneve ekstreme të motit.

Ekspertët e klimës theksojnë se përshtatja urbane, mbrojtja e infrastrukturës dhe planifikimi afatgjatë do të jenë vendimtare për qytetet bregdetare evropiane, ndërsa niveli i deteve vazhdon të rritet.