Çmimi “Nobel” në Kimi i jepet Henri Kagan dhe Kenso Soai

– Akademia Mbretërore Suedeze e Shkencave i dha sot çmimin “Nobel” në Kimi Henri B. Kagan dhe Kenso Soai, për zbulimin e mënyrave të reja se si disa reaksione kimike, mund të zhvillohen në një drejtim të caktuar dhe të përforcohen vetë, raportoi “NBC News”.

Puna e tyre lidhet me sintezën organike asimetrike, një fushë e kimisë që merret me krijimin e molekulave organike me një formë të caktuar.

Kjo është e rëndësishme sepse shumë molekula, mund të ekzistojnë në dy forma që janë si imazhe pasqyre të njëra-tjetrës, por që mund të kenë efekte të ndryshme në organizëm.

Ata u vlerësuan veçanërisht për zbulimin e efekteve jolineare dhe autokatalizës.

Autokataliza do të thotë që një produkt i krijuar gjatë një reaksioni kimik ndihmon që i njëjti reaksion të vazhdojë dhe të prodhojë edhe më shumë nga ai produkt. Pra, në një farë mënyre, reaksioni fillon të përforcojë vetveten.

Efektet jolineare nënkuptojnë se një ndryshim i vogël në një pjesë të reaksionit mund të shkaktojë një ndryshim shumë më të madh në rezultatin përfundimtar. Pra, rezultati nuk rritet gjithmonë në mënyrë të drejtpërdrejtë në raport me ndryshimin fillestar.

Vitin e kaluar, tre shkencëtarë fituan çmimin “Nobel” në Kimi për ndërtimin e strukturave të reja molekulare, të cilat mund të kapin dhe të mbajnë brenda tyre sasi shumë të mëdha gazi.

Këto zbulime mund të ndihmojnë në të ardhmen për heqjen e gazeve që shkaktojnë ngrohjen globale nga atmosfera, ose për mbledhjen e lagështirës nga ajri në zona të thata dhe shkretëtira.

Shpërblimi financiar këtë vit është 12 milionë korona suedeze, rreth 1,2 milionë dollarë. Kjo shumë mund t’i jepet një individi, një grupi të vogël fituesish ose një organizate. /