Ekspertët: Sëmundjet infektive si hantavirusi dhe Ebola po bëhen më të shpeshta dhe më dëmtuese

Ekspertët kanë paralajmëruar se bota po bëhet më pak “elastike” ndaj shpërthimeve të sëmundjeve infektive, ndërsa autoritetet shëndetësore në Republikën Demokratike të Kongos dhe Ugandë përpiqen të përmbajnë një shpërthim të Ebolës.

Bordi Global i Monitorimit të Gatishmërisë, GPMB tha në një raport të botuar të hënën se ndërsa shpërthimet e sëmundjeve infektive bëhen më të shpeshta, ato po bëhen edhe më të dëmshme, duke paralajmëruar se rreziku i pandemisë po tejkalon investimet në gatishmëri.

Shpërthimet e sëmundjeve po bëhen më të mundshme për shkak të krizës klimatike dhe konfliktit të armatosur, ndërsa veprimi kolektiv po minohet nga fragmentimi gjeopolitik dhe interesi vetjak komercial, thuhet në raport.

GPMB është një grup ekspertësh i themeluar në vitin 2018 nga Banka Botërore dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) pas shpërthimit të parë në shkallë të gjerë të Ebolës në Afrikën Perëndimore dhe pak para Covid-19.

Gjetjet e tij të fundit vijnë mes vëmendjes globale ndaj shpërthimit të hantavirusit në një anije turistike dhe një ditë pas shpalljes së një emergjence ndërkombëtare të shëndetit publik pas të paktën 87 vdekjeve nga Ebola në RDK.

“Dy shpërthimet janë vetëm krizat më të fundit në botën tonë të trazuar”, tha shefi i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, në hapjen e Asamblesë Botërore të Shëndetit të agjencisë së OKB-së në Gjenevë.

OBSH-ja do të zhvillojë një konsultë urgjente shkencore të premten, duke mbledhur ekspertët më të mirë për të mbledhur të dhënat rreth virusit dhe se ku duhet të përqendrohet kërkimi dhe zhvillimi i vaksinave, testeve dhe ilaçeve.

Raporti i GPMB zbulon se teknologjitë e reja, duke përfshirë platformat e reja të vaksinave si mRNA, kanë përparuar me një shpejtësi të paparë dhe miliarda dollarë janë investuar në përgatitjen dhe reagimin ndaj pandemisë.

“Bota po lëviz prapa në masa të tilla si sigurimi i aksesit të barabartë në vaksina, teste dhe trajtime”, zbuloi raporti. Gjatë shpërthimeve të fundit të mpoksit, vaksinave iu deshën pothuajse dy vjet për të arritur në vendet e prekura në Afrikë, gjë që është edhe më e ngadaltë se 17 muajt që u deshën për shpërndarjen e vaksinave Covid-19.

Shpërthimet kishin dëmtuar besimin në qeveri, liritë civile dhe normat demokratike, të amplifikuara nga përgjigjet e politizuara dhe sulmet ndaj institucioneve shkencore, paralajmëroi GPMB.

Vendet nuk arritën të përmbushnin një afat për të finalizuar traktatin e marrëveshjes së pandemisë përpara Asamblesë Botërore të Shëndetësisë të kësaj jave në Gjenevë, pas mosmarrëveshjeve mbi garancitë e aksesit në teste mjekësore, vaksina dhe trajtime në këmbim të ndarjes së informacionit mbi çdo patogjen që shfaqet në territoret e tyre.

GPMB u bëri thirrje udhëheqësve politikë të krijojnë një mekanizëm të përhershëm dhe të pavarur monitorimi për të ndjekur rrezikun e pandemisë, të përfundojnë marrëveshjen e pandemisë për të siguruar akses të barabartë në vaksina, teste diagnostikuese dhe ilaçe, dhe të vendosin financim për të siguruar gatishmëri dhe përgjigje të menjëhershme ndaj shpërthimeve.