Gravlax nordik — salmon i marinuar skandinav me kopër

Gravlax-i është specialiteti më i famshëm i kuzhinës skandinave: fileto salmoni që marinohet, jo që piqet, në një përzierje kripe, sheqeri dhe kopre të freskët. Pas dy ditësh në frigorifer, mishi fiton strukturë të mëndafshtë dhe shije delikate — një meze elegante për festa dhe darka të veçanta. Shërbehet tradicionalisht me salcën suedeze hovmästarsås me mustardë dhe kopër.

Përbërësit (për 8–10 porcione):

• 1 kg fileto salmoni të freskët, me lëkurë (kockat e hequra)
• 100 g kripë deti të trashë
• 100 g sheqer
• 1 lugë çaji piper i zi i thërrmuar trashë
• 1 tufë e madhe kopre të freskët, e grirë trashë
• 2 lugë gjelle konjak ose vodka (opsionale)

Për salcën hovmästarsås:

• 3 lugë gjelle mustardë Dijon
• 2 lugë gjelle sheqer
• 2 lugë gjelle uthull molle
• 1/2 lugë çaji kripë
• 100 ml vaj luledielli ose vaj ulliri i lehtë
• 2 lugë gjelle kopër të freskët, të grirë imët

Përgatitja:

1. Laje fileton e salmonit dhe thaje mirë me letër kuzhine. Hiq kockat e mbetura me piskatore.
2. Përziej në një tas kripën, sheqerin dhe piperin. Spërkate gjysmën e koprës së grirë në fund të një tave.
3. Vendos gjysmën e filetos (me lëkurën poshtë) mbi kopër dhe mbuloje me përzierjen e kripës. Shtro pjesën tjetër të koprës dhe vendos gjysmën tjetër të filetos me mishin për nga mishi (nëse filetoja është e plotë, palose mbi vete). Hidh konjakun sipër nëse e përdor.
4. Mbulojeni fort me letër plastike, vendosni një dërrasë sipër me një peshë (p.sh. një kuti konservesh) dhe lëreni në frigorifer për 48 orë. Kthejeni peshkun çdo 12 orë.
5. Pas marinimit, hiqni kripën dhe koprën e tepërt, prisni fileton në feta të holla diagonale dhe shërbejeni.
6. Për salcën: rrihni mustardën me sheqerin, uthullën dhe kripën; hidhni vajin ngadalë duke e rrahur vazhdimisht derisa të trashet; shtoni koprën. Shërbejeni salcën në një tas pranë peshkut.

Shërbehet me bukë thekre ose krakera. Koha e përgatitjes: 30 minuta (plus 48 orë marinim në frigorifer).