Hapet sot në Kembrixh «Një revolucion smalti»: smalti i pikturuar kinez, nga punishtet perandorake të Pekinit te tregtia botërore

Muzeu Fitzwilliam në Kembrixh hap sot, më 20 tetor, ekspozitën «An Enamel Revolution: China and the World» (Një revolucion smalti: Kina dhe bota), kushtuar historisë së smaltit të pikturuar në Kinë — një fushë që, siç njofton Muzeu Fitzwilliam, deri vonë ka marrë relativisht pak vëmendje shkencore. Ekspozita organizohet bashkërisht me Muzeun e Artit të Universitetit Kinez të Hong Kongut, kurohet nga Dr. James Lin, kurator i lartë i artit kinez në Fitzwilliam, me mbështetjen e Dr. Joyce Chou, dhe hyrja është falas.

Pjesë qendrore e ekspozitës është një grup i jashtëzakonshëm objektesh me smalt të pikturuar, të huazuara nga muzeu i Hong Kongut, shumë prej të cilave ekspozohen për herë të parë në Mbretërinë e Bashkuar. Ato vendosen përkrah shembujve të rëndësishëm nga vetë koleksioni i Fitzwilliam-it, duke treguar se si zejtarët kinezë — në punishtet perandorake të Pekinit dhe në ato tregtare të Kantonit — e përshtatën dhe e shndërruan teknikën për të zbukuruar objekte prej porcelani, qelqi, argjendi dhe bakri.

Historia që rrëfen ekspozita nis në Europë: smalti i pikturuar mbi bakër u bë i modës nga fundi i shekullit XV për objekte luksi si kuti orësh, portrete në miniaturë dhe kuti duhani, me qendra prodhimi në Limozh të Francës dhe në Nuremberg të Gjermanisë. Pas heqjes së ndalimit të tregtisë detare në vitin 1684, teknologjia europiane hyri në Kinë përmes portit jugor të Kantonit, e sjellë nga misionarë, tregtarë dhe të dërguar diplomatikë. Perandorët Kangxi, Yongzheng dhe Qianlong u magjepsën nga kjo formë arti dhe urdhëruan mjeshtrit e punishteve perandorake ta zotëronin dhe ta zhvillonin; veprat e smaltbërësve europianë, si Jacques I Laudin, u sollën në Kinë si modele për t’u studiuar.

Seksioni i dytë i ekspozitës e vendos smaltin në kontekstin e tregtisë globale. Për klientët ndërkombëtarë, artizanët kinezë prodhuan enë tavoline, shandanë, tasa dhe shërbime çaji e kafeje për klasat e mesme dhe të larta europiane që po rriteshin, smalte armoriale me stemat e familjeve aristokrate të porositura për martesa e aleanca, si dhe objekte në forma të frymëzuara nga arti islam dhe enë të stilit Benjarong për tregjet e Azisë Juglindore. Ndër objektet simbol të huazimit nga Hong Kongu është një vazo Zun me doreza në formë elefanti, me lule, fruta dhe insekte, e fundit të shekullit XVIII — fillimit të shekullit XIX, prej bakri dhe smalti të pikturuar.

Sipas muzeut, këto objekte vezulluese tregojnë lëvizjen e materialeve, teknologjive dhe ideve midis kontinenteve: zhvillimi i smaltit të pikturuar në Kinë u bë i mundur nga mbrojtja perandorake, ndërmjetësit misionarë europianë dhe mjeshtrit e Jingdezhen-it, Pekinit dhe Kantonit — sot Guangzhou — duke u kthyer në një nga shembujt më të shquar të shkëmbimit artistik dhe të globalizimit të hershëm të shekullit XVIII. Ekspozita mbetet e hapur deri në fillim të vitit 2027.