Komandanti i NATO-s paralajmëron: Beteja ‘darviniane’ po afrohet për industrinë e armëve të Perëndimit

Një brez i ri startup-esh në fushën e mbrojtjes po përballet me prodhuesit më të mëdhenj të armëve në botë në një konkurrencë të ashpër – dhe po fiton terren.

Industria e mbrojtjes e Perëndimit është dominuar prej kohësh nga gjigantë të tillë si Lockheed Martin, Boeing, Thales dhe BAE Systems. Tani, kompanitë e themeluara vetëm pak vite më parë po rrëmbejnë kontratat e ministrisë së mbrojtjes -ndonjëherë në kurriz të atyre që janë në detyrë.

“Po zhvillohet një lloj gare midis lojtarëve të vjetër dhe pjesëmarrësve të rinj”, tha në një intervistë Admirali Pierre Vandier, komandanti suprem i transformimit të aleatëve të NATO-s.

Muajin e kaluar, firma amerikane e teknologjisë së mbrojtjes Anduril nënshkroi një kontratë 10-vjeçare me Ushtrinë Amerikane për pajisje, softuer dhe infrastrukturë që mund të vlejë deri në 20 miliardë dollarë. Në Gjermani, qeveria nënshkroi një marrëveshje shumëmiliardëshe për dronë me kompanitë gjermane Stark dhe Helsing – të cilat u themeluan përkatësisht në 2024 dhe 2021.

Ndërsa Evropa dhe SHBA-të nxitojnë të përballen me kërcënimin nga Rusia dhe lufta në Lindjen e Mesme, konkurrenca nga firmat më të reja paraqet një tjetër provë për kontraktorët ushtarakë që tashmë përpiqen të rrisin prodhimin, thotë Vandier, i cili është përgjegjës për inovacionin dhe përgatitjen e NATO-s për të ardhmen e luftës.

“Nga njëra anë, kompanitë e trashëguara thonë se do të ndryshojnë. Nga ana tjetër, bota e startup-eve sjell energji të fortë dhe para nga kapitali sipërmarrës, me të rinj që nuk kanë frikë të dështojnë sepse e dinë se gjithmonë mund të përpiqen përsëri”, tha ai për POLITICO. “Është një përplasje e dy botëve.”

Kjo përplasje u shfaq plotësisht muajin e kaluar kur drejtori ekzekutiv i Rheinmetall, Armin Papperger, e quajti industrinë e dronëve të Ukrainës si “një mënyrë për të luajtur me Lego”. Megjithatë, vendet e Gjirit që kërkojnë të mbrohen nga kundërsulmet iraniane po kërkojnë të nënshkruajnë marrëveshje me Kievin dhe të blejnë sisteme ukrainase, të cilat janë më të lira dhe më efektive në rrëzimin e dronëve.

“Ka dy rezultate të mundshme”, parashikoi Vandier. “Ose startup-et përfundimisht përthithen nga bota e trashëguar, e cila vetë vendos të përshpejtohet. Ose përplasja bëhet më e dhunshme, me pjesëmarrës të rinj që rriten mjaftueshëm shpejt sa të mendojnë se mund t’i mposhtin ata të mëdhenjtë.”

“Kjo është arsyeja pse jemi në një moment darvinian. Është shumë herët për të thënë se çfarë lloj llogaridhënieje po vjen”, shtoi ai.

Firmat amerikane të trashëguara janë nën një presion më të madh se rivalët e tyre evropianë, argumentoi komandanti i lartë. Kjo për shkak se ka më pak para për kapital sipërmarrës në dispozicion në Evropë dhe disa qeveri evropiane janë më të ngurra se ato të SHBA-së për të marrë një shans me të sapoardhurit.

Dark, një startup francez i mbrojtjes hapësinore i themeluar në vitin 2021 që zhvilloi një robot për të luftuar kërcënimet në orbitën e ulët të Tokës – iu desh të mbyllej vitin e kaluar, duke fajësuar pjesërisht mungesën e mbështetjes nga autoritetet franceze.

“Dallimi kryesor është se oreksi për rrezik në Evropë është shumë më i ulët se në Shtetet e Bashkuara”, tha Vandier.

Bashkpunim me prodhuesit e automjeteve

Katër vjet pas fillimit të luftës në Ukrainë, kontraktorët ushtarakë ende nuk po ndërtojnë mjaftueshëm armë, theksoi Vandier.

Ky është një vëzhgim që u pranua në disa vende të NATO-s, përfshirë Francën dhe Shtetet e Bashkuara. Ndërsa Uashingtoni mbetet i përfshirë në luftën që nisi kundër Iranit, Pentagoni nënshkroi një marrëveshje me kontraktorët ushtarakë amerikanë për të zgjeruar prodhimin.

“Mënyra se si është strukturuar industria jonë e mbrojtjes ende pasqyron një mentalitet pas Luftës së Ftohtë. Ajo di si të zhvillojë produkte, por lufton për t’i prodhuar ato në shkallë të gjerë”, tha Vandier.

“Bota industriale civile dhe ushtarake duhet të rilidhen – kjo është diçka që ka ndodhur më parë gjatë gjithë historisë.”

Një shembull nga e kaluara, theksoi ai, është tanku Sherman i Luftës së Dytë Botërore. Nuk ishte domosdoshmërisht pajisja më e mirë në treg, por ishte i pajtueshëm me prodhimin masiv nga prodhuesit amerikanë të makinave, përkatësisht Ford dhe Chrysler.

“Mësimi është i thjeshtë: Një sistem disi më pak i përsosur, por që mund të prodhohet në numër të madh, mund të ketë vlerë më të madhe ushtarake sesa një sistem i shkëlqyer që nuk mund të prodhohet në shkallë të gjerë”, tha Vandier.

Disa vende të NATO-s kanë filluar të eksplorojnë bashkëpunime midis sektorit civil dhe atij të mbrojtjes. Prodhuesi francez i makinave Renault po shqyrton mundësinë e prodhimit të dronëve ushtarakë, ndërsa Volkswagen i Gjermanisë thuhet se është në diskutime me Rafael të Izraelit për të prodhuar kamionë të rëndë për të transportuar raketat e sistemit, së bashku me lançues dhe gjeneratorë të energjisë elektrike./ Politico

The post Komandanti i NATO-s paralajmëron: Beteja ‘darviniane’ po afrohet për industrinë e armëve të Perëndimit appeared first on Euronews Albania.