Kryeministri Carney: Kanadaja synon të bëhet ‘anëtari i parë i asociuar’ i BE-së deri në qershor 2027

Kryeministri kanadez, Mark Carney pas një samiti dypalësh në Montreal ka deklaruar se Kanadaja dhe Bashkimi Evropian synojnë të përfundojnë negociatat mbi “anëtarësimin e asociuar” të mundshëm të vendit në bllok deri në qershor 2027.

Statusi i propozuar, i cili nuk ka bazë në traktatet e BE-së, synon t’i afrojë dy aleatët në tre fusha: politika, programet dhe qeverisja. Megjithatë, implikimet e tij praktike mbeten për t’u negociuar.

Përpara samitit, Gjermania kundërshtoi termin “anëtar i asociuar” gjatë negociatave mbi një deklaratë të përbashkët. Teksti përfundimtar në vend të kësaj i referohet një “bashkëpunimi gjithnjë e më të ngushtë”. Megjithatë, Carney dukej i vendosur të ndiqte vizionin.

“Ne po punojmë drejt partneritetit më të thellë të mundshëm përveç anëtarësimit, për shkak të gjeografisë sonë, me Kanadanë që bëhet anëtarja e parë e asociuar e Bashkimit Evropian”, tha Carney në konferencën për shtyp përmbyllëse.

“Në muajt në vijim, ne do të përcaktojmë substancën, shkallën dhe fushëveprimin e plotë të kësaj forme të re anëtarësimi”, shtoi ai.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen vuri në dukje disa përfitime të menjëhershme, duke përfshirë integrimin e plotë të Kanadasë në programet Horizon dhe Erasmus, si dhe kredinë mbështetëse prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën.

Samiti zgjeroi gjithashtu bashkëpunimin në tregtinë dixhitale, energjinë , lëndët e para kritike, superkompjuterët, inteligjencën artificiale dhe teknologjinë satelitore.

“Koncepti i një anëtari të asociuar është një territor i panjohur, por ne kemi ambicien, besimin dhe kreativitetin për ta formësuar atë së bashku”, tha von der Leyen.

Komisioni Evropian dhe qeveria kanadeze do të mbajnë një takim kolegjial ​​me kabinetin në pranverë për të detajuar propozimin. Më pas, Carney pritet të marrë pjesë në një samit të liderëve të BE-së në qershor, kur shpreson të përfundojë negociatat.

Mbetet e paqartë se si do të ratifikohet marrëveshja në të gjithë Evropën. Carney më parë është zotuar ta hedhë propozimin në votim në parlamentin kanadez.