Kunstmuseum Basel i kushton ekspozitë koleksionistes që bleu Van Gogh-un në moshën 19-vjeçare: “Van Gogh, Hodler dhe një Cabriolet”

BASEL — Kunstmuseum Basel hapi më 19 shtator 2026 në ndërtesën e re (Neubau) ekspozitën “Van Gogh, Hodler and a Cabriolet — The Collector and Pioneer Gertrud Dübi-Müller”, të kuruar nga Géraldine Meyer. Ekspozita, e hapur për publikun deri më 7 shkurt 2027, është ekspozita e parë gjithëpërfshirëse kushtuar Gertrud Dübi-Müller (Solothurn 1888–1980), një prej koleksionisteve më të shquara zvicerane të artit. Rreth 80 vepra të artistëve të njohur nga koleksioni i saj ndërkombëtar, fotografi mbresëlënëse dhe dokumente të pabotuara hedhin dritë mbi jetën e pazakontë të një gruaje që e jetoi artin si aventurë.

Zemra e ekspozitës është blerja që e bëri të famshme: në moshën 19-vjeçare, përpara se Van Gogh të njihej ndërkombëtarisht, ajo bleu “Portretin e Charles-Elzéard Trabuc” (shtator 1889) — të pikturuar në azilin e Saint-Rémy në jug të Francës, ku model kishte pozuar kryeinfermieri i azilit. Vepra i mbërriti më 27 prill 1908, dy ditë para ditëlindjes së saj të 20-të; pagesa u krye më 30 prill — 40.000 franga zvicerane, ekuivalenti i rreth 7.700 dollarëve të asaj kohe. Ishte një blerje e guximshme, pasi Van Gogh konsiderohej ende “i çmendur” dhe vlera e veprave të tij nuk ishte e njohur. Emrin e vërtetë të modelit, Charles-Elzéard Trabuc, koleksionistja e mësoi vetëm në vitin 1959.

Por Gertrud Dübi-Müller nuk ishte thjesht një blerëse e mençur. Mbetur jetime që në fëmijëri, në moshën 23-vjeçare u bë gruaja e parë në Solothurn që bleu një makinë — kabrioleti Piccard-Pictet që i ka dhënë titullin ekspozitës. Fotografe e talentuar e peizazheve alpine, ajo u ngjit në majën e Matterhorn-it në moshën 49-vjeçare; në vitin 1921 u martua me avokatin Otto Dübi. Mësimet e para të pikturës i mori nga Cuno Amiet, i cili e njohu me artin e Van Gogh-ut; ishte mike me Alice Bailly-n, Giacometti-n dhe Ferdinand Hodler-in — ky i fundit e portretizoi plot 17 herë.

Kur vdiq në vitin 1980, ajo i la trashëgim Kunstmuseum Solothurn 190 vepra, përfshirë Van Gogh-un dhe piktura të Cézanne-it, Matisse-it, Klimt-it e Picasso-së. Ekspozita në Basel nuk tregon thjesht një koleksion, por portretin e një gruaje që, në një epokë kur gratë nuk lejoheshin as të votonin, ndërtoi me vendosmëri një nga koleksionet më domethënëse të artit evropian të shekullit XX.

Burimi: The Art Newspaper