Kur turizmi nuk është zgjidhje për çdo territor në Shqipëri

Gjatë dekadës së fundit, turizmi është bërë një shtyllë e dukshme e politikave të zhvillimit në Shqipëri, duke sjellë të ardhura, rritje të vizitorëve dhe mundësi për zona që më parë ishin jashtë vëmendjes. Megjithatë, rëndësia e tij rris pyetjen themelore nëse promovimi i turizmit duhet të jetë përgjigjja universale për çdo territor.

Nga perspektiva ekonomike, përgjigjja është jo: territori ndryshon për nga burimet, kapacitetet njerëzore, traditat prodhuese dhe akseset në treg. Sipas monitor, disa zona kanë potencial real turistik, kurse të tjera kanë avantazh në bujqësi, blegtori, përpunim, industri apo energji; politika e zhvillimit duhet të mbështesë avantazhet krahasuese dhe të mos imponojë një model të vetëm për të gjithë.

Mbështetja publike shpesh i përqendron përfitimet tek aktorët ekzistues, ndërsa të rinjtë që duan të hapin biznese përballen me mungesë kapitali, vështirësi në akses në tokë, garanci bankare të pamjaftueshme dhe pak orientim teknik. Pa programe kombëtare që nxisin sipërmarrjen e re në sektorët prodhues, shumë mundësi zhvillimi mbeten të parealizuara.

Turizmi mund të sjellë përfitime dhe dukshmëri, por shpesh është sezonal dhe i ndjeshëm ndaj trendëve, infrastrukturës dhe kapaciteteve për ruajtjen e standardeve. Në zona pa fluks të qëndrueshëm vizitorësh, promovimi intenziv mund të krijojë më shumë pritshmëri sesa aktivitet ekonomik të qëndrueshëm.

Për zhvillim të qëndrueshëm, Shqipëria ka nevojë për një qasje të pjekur dhe të diferencuar: disa zona duhet të zhvillojnë turizmin ku kanë potencial real, të tjera të specializohen në bujqësi intensive, blegtori, përpunim apo industri të lehtë. Prodhuar, përpunuar, punësuar dhe eksportuar — këto janë bazat e një ekonomie të fortë, dhe raporton monitor, turizmi nuk duhet të shtyhet të zëvendësojë apo të minimizojë rëndësinë e këtyre sektorëve.