Lëvizja e shpallur me pompozitet nga Vuçiçi “u zhduk pa gjurmë”: pse nuk merr pjesë në zgjedhjet e 25 tetorit

Lëvizja për Popullin dhe Shtetin, e shpallur nga presidenti i atëhershëm i Serbisë Aleksandar Vuçiç në janar të vitit 2025 në një tubim të mbështetësve të pushtetit në Jagodina, u prezantua si rruga drejt “një të ardhmeje të mirë dhe të sigurt për Serbinë”, si platformë për pjesëmarrje në zgjedhje, madje edhe si revolucion në skenën politike serbe — siç kujton N1 në analizën e saj të publikuar këtë mëngjes. Në shkurt, në mitingun në Sremska Mitrovica, Vuçiçi deklaroi se nga 15 marsi do të niste formimi i komitetit nismëtar dhe se lëvizja do të formësohej deri në Vidovdan, duke theksuar se aty duhej të kishte vend për njerëz të rinj.

Takimi i parë i Komitetit Nismëtar u mbajt më 23 mars, me pjesëmarrjen e Vuçiçit dhe të emrave si Gjuro Macut, Boris Bratina dhe Demo Berisha — të cilët pak javë më vonë do të merrnin poste ministrore pas dorëheqjes së kryeministrit Millosh Vuçeviç, shkruan N1. Pasuan regjistrimi i lëvizjes në Agjencinë e Regjistrave të Biznesit dhe prezantimi në tubimet e pushtetit, fillimisht në Beograd në prill e pastaj në Nish në mesin e majit, ku qytetarët mundën të nënshkruanin edhe formularin e anëtarësimit. Pikërisht në prag të mitingut në Nish, Vuçiçi iu bashkua zyrtarisht lëvizjes, duke e quajtur këtë jo thjesht një anëtarësim, por “premtim dhe betim për Serbinë”. Shembullin e tij e ndoqën edhe disa ministra, por informacioni zyrtar për numrin e njerëzve që iu bashkuan lëvizjes nuk pa kurrë dritën e diellit — megjithëse ministri i Informimit Boris Bratina deklaroi në qershor 2025 për Insajder se, sipas të dhënave që dispononte, numri i anëtarëve kishte kaluar 100.000 që në kohën e tubimit në Nish.

Tubimi i madh i paralajmëruar për në Vidovdan, ku duhej të zyrtarizohej formimi i lëvizjes, nuk u mbajt kurrë. Pasuan vetëm hapja e zyrave të lëvizjes në Nish dhe Sombor, ndërsa partitë e koalicionit qeverisës u ndanë për sa i përket bashkimit me të: Zavetnici u shprehën të gatshëm, Partia Socialiste e Serbisë foli për dalje të përbashkët në zgjedhje, kurse Lidhja e Socialdemokratëve të Vojvodinës refuzoi. Edhe pse ministri në qeverinë Macut, Demo Berisha, i tha në shtator Insajder se Lëvizja do të dilte në zgjedhje sapo ato të shpalleshin, kjo nuk ndodhi as në zgjedhjet lokale të mbajtura në 10 komuna në fund të marsit 2026 — dhe forca e saj nuk do të matet as në zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 25 tetorit, thekson N1.

Politologu Ognjen Gogiq i kujton portalit N1 se kjo është hera e dytë që ideja e formimit të lëvizjes lansohet në publik dhe se pësoi të njëjtin fat si në vitin 2023. Sipas tij, u hoq dorë shumë herët, para se Lëvizja të prezantohej vizualisht dhe të promovohej në publik. “As nuk e testuan, madje as nuk u përpoqën ta markëzojnë. Ajo pjesë është plotësisht misterioze. Nuk ka logjikë pse kjo niset dy herë brenda dy vitesh, që pastaj të hiqet dorë dhe të gjithë të sillen sikur nuk ka ekzistuar kurrë”, thotë Gogiq për N1. Ai shton se nuk mund ta shpjegojë ndryshe veçse me faktin që e panë se nuk mund të kalonte: “Thjesht, nuk u njoh potenciali i asaj ideje. Mund të supozoj se ai nuk ishte i kënaqur, se nuk kishte mjaftueshëm jehonë, se nuk kishte kush t’i bashkohej, që pastaj të mos ishte thuajse një SNS e zgjeruar. Sepse lëvizja ka kuptim kur t’i bashkohet një numër më i madh aktorësh”.

Nga ana tjetër, Gogiq kujton se shumë nga gjërat që SNS ka bërë vitet e fundit kanë qenë improvizim. “Nisën tema të tilla si deklarata për Vojvodinën, se Vojvodina është e rrezikuar, dhe hoqën dorë po ashtu. Pastaj historia e sulmit terrorist, si shkak i rrëzimit të tendës. Kishte gjëra të tilla që i nisin e pastaj heqin dorë vetë dhe sillen sikur nuk kanë ekzistuar kurrë. Unë këtë fjalë për fjalë mund ta shpjegoj me një lloj… nuk mund të them papërgjegjshmërie, por neglizhence; nuk ka më atë mprehtësi as në komunikim, as në mendim, por improvizim nga sot për nesër”, thotë ai për N1.

Të njëjtin mendim ndan edhe profesori i Fakultetit të Shkencave Politike Dushan Vuçiçeviç, i cili thekson se ndonjëherë i mbivlerësojmë lëvizjet e pushtetit. “Nga Lëvizja e paralajmëruar prej vitesh duket se kanë mbetur vetëm kopsat, gjë që shihet më së miri në këto zgjedhje”, thotë ai për N1. Sipas tij, dalja e veçuar e Partisë Socialiste të Serbisë dhe e Partisë Socialdemokrate mund të interpretohet me të dhënat sipas të cilave një pjesë e votuesve socialistë nuk do të votonte për një Lëvizje ku partia do të humbiste edhe atë pak identitet që i ka mbetur, dhe se për partinë e Rasim Ljajiçit vija e kuqe ishte koalicioni kombëtar me Vojislav Sheshelin — por lëvizjet e tjera të bllokut të regjimit janë po aq të vështira për t’u shpjeguar. “Në zgjedhje do të kemi edhe Lëvizjen e Forcave të Serbisë të Bogolub Kariçit, e cila vështirë se mund të hyjë në trupin votues antiregjim, ndaj shtrohet pyetja se cilët votues synojnë ata në mënyrë të pavarur, ndërsa Lëvizja e Socialistëve mbeti jo vetëm pa vend në listën zgjedhore të Partisë Progresive Serbe, por edhe pa koalicion me doktor Nestoroviçin dhe mbetjet e Partisë Popullore, kështu që zotin Vulin duket se nuk do ta shohim fare në zgjedhje”, thotë Vuçiçeviçi.

Ai shton se as partitë e tjera të bllokut të regjimit, të cilat ishin pak a shumë të gatshme të shkriheshin në Lëvizje, nuk “u gëzuan fort”. “Dhe kjo jo vetëm sepse disa anëtarë e kryetarë të dalluar nuk janë në listën e SNS-së, por sepse në të vërtetë nuk bëhet fjalë për një listë koalicioni të përparimtarëve dhe partnerëve, por për një listë zgjedhore njëpartiake të SNS-së, në të cilën gjendet ndonjë individ nga partitë e tjera të pushtetit. E thënë thjesht, as Zavetnici, as Partia e Serbisë Moderne nuk u bënë pjesë e Lëvizjes për Popullin dhe Shtetin, por në këto zgjedhje pushuan së ekzistuari dhe garojnë si kandidatë të SNS-së”, shpjegon profesori Dushan Vuçiçeviç për N1.

Me skadimin e afatit për dorëzimin e listave, Komisioni Republikan Zgjedhor shpalli 16 lista për zgjedhjet e 25 tetorit — dhe Lëvizja për Popullin dhe Shtetin nuk është mes tyre. Pas gjithë kësaj, historia e Lëvizjes së paralajmëruar me pompozitet, siç përmbledh N1, është zhdukur pa gjurmë si nga mediat, ashtu edhe nga deklaratat e përfaqësuesve të pushtetit.