Marta Kos: Lavdërimi i kriminelëve të luftës s’ka vend në vendet kandidate për anëtarësim në BE

Komisionerja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, deklaroi në Mal të Zi se lavdërimi i kriminelëve të luftës nuk ka vend as në Bashkimin Evropian e as në vendet kandidate për anëtarësim, siç njofton gazeta serbe Danas. Deklarata u bë gjatë takimit të ministrave të jashtëm të Procesit të Berlinit në Przhnë, pranë Budvës, ku Mali i Zi mban presidencën këtë vit.

Kos tha se ngjarjet pas vdekjes dhe varrimit të Ratko Mladiçit treguan se plagët e luftërave të viteve ’90 janë ende të hapura. Ajo theksoi se rruga drejt BE-së nënkupton përballjen me të kaluarën dhe respektin ndaj viktimave, duke shtuar se politikanët kanë përgjegjësi të veçantë të kontribuojnë për pajtim, jo të thellojnë ndarjet.

Ministri i Jashtëm malazez, Ervin Ibrahimović, u bashkua me qëndrimin e saj, duke thënë se respektimi i vendimeve të gjykatave ndërkombëtare është pjesë e vlerave evropiane që Mali i Zi duhet të ndjekë. “Nuk mund të lavdërohet një kriminel lufte, nuk mund të heshten krimet e luftës”, tha Ibrahimović, duke kujtuar se vendimet e gjykatave ndërkombëtare duhen respektuar.

Mladiç, ish-komandant i Ushtrisë së Republikës Serbe, vdiq më 27 gusht në paraburgimin e OKB-së në Hagë, ku po vuante dënimin e përjetshëm; një gjykatë ndërkombëtare e dënoi përfundimisht për gjenocidin në Srebrenicë, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte gjatë luftës në Bosnjë e Hercegovinë 1992–1995. Vdekja e tij shkaktoi polemika politike në Mal të Zi pasi kryetari i parlamentit Andrija Mandić i dërgoi ngushëllime familjes së Mladiçit; opozita nisi një iniciativë për shkarkimin e tij, por seanca e 24 shtatorit nuk u mbajt për mungesë kuorumi.

Në kuadër të 35-vjetorit të hapjes së kampit, Kos dhe Ibrahimović vizituan ish-kampin e Morinjës në Gjirin e Kotorrit së bashku me ministrin e Jashtëm kroat Gordan Grlić Radman, duke vendosur kurora në nderim të të burgosurve kroatë të mbajtur atje në vitin 1991. “Ngjarjet e javëve të fundit treguan se kemi ende rrugë të gjatë deri te pajtimi në Evropën Juglindore”, tha Kos, duke bërë thirrje që fryma e përkujtimit të përbashkët në Morinjë të përhapet në të gjithë rajonin — një mesazh që vlen edhe për Serbinë, ku varrimi i Mladiçit u shoqërua me nderime dhe lavdërime publike.

Kos tha gjithashtu se Mali i Zi, që ka mbyllur përkohësisht 18 nga 33 kapitujt e negociatave, është në fazën përfundimtare të bisedimeve dhe se disa kapituj të tjerë mund të mbyllen në konferencën e ardhshme ndërqeveritare në mes të tetorit — duke i bërë thirrje Podgoricës të ruajë fokusin politik dhe të vazhdojë reformat.