Pejanović Gjurišiq: Ndërgjegjësimi për ndikimin rus është rritur, institucionet po forcojnë kapacitetet

Sot ekziston një ndërgjegjësim më i madh për ndikimin rus, ndërsa institucionet, pavarësisht dobësive, po i forcojnë gradualisht kapacitetet për ta njohur dhe për ta frenuar atë, me mbështetjen e Komisionit Evropian dhe mekanizmave të tij. “Nuk është perfekte, por është më mirë se para dhjetë vjetësh”, tha ish-ministrja e Mbrojtjes e Malit të Zi dhe diplomatja Milica Pejanović Gjurišiq në konferencën rajonale PLENUM 2026 “Mali i Zi në prag të Bashkimit Evropian: e ardhmja evropiane e Ballkanit Perëndimor mes demokracisë dhe gjeopolitikës”, siç njofton Portal ETV, duke iu referuar njoftimit të Qendrës për Edukim Qytetar.

Në sesionin “SHBA dhe BE: aleanca që po zbehet dhe Ballkani në rendin e ri gjeopolitik”, me të cilin u hap dita e fundit e konferencës, u vlerësua se ndryshimet gjeopolitike dhe rishikimi i marrëdhënieve transatlantike kërkojnë që Evropa të marrë më shumë përgjegjësi për sigurinë e vet, ndërsa shtetet e Ballkanit Perëndimor ta formësojnë më aktivisht të ardhmen e tyre, në vend që të presin vendimet e fuqive të mëdha. Sipas raportimit të Portal ETV, Pejanović Gjurišiq theksoi se Mali i Zi i njohu relativisht herët rreziqet e ndikimit rus për proceset demokratike dhe integrimet evropiane e euroatlantike, duke kujtuar përpjekjet për polarizimin e shoqërisë dhe ngadalësimin e reformave gjatë anëtarësimit në NATO.

Ish-zëvendëskryeministrja dhe ish-ministrja e Jashtme e Kroacisë, Vesna Pusiq, vlerësoi se rezultatet e zgjedhjeve për Kongresin amerikan konfirmojnë rëndësinë e veprimit aktiv politik. “Asgjë e mirë nuk do të ndodhë nëse vetëm presim”, tha ajo, duke shtuar se ardhja e Donald Trumpit në pushtet e bëri më të dukshëm kthesën në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe se të tri fuqitë e mëdha botërore sot duken në të njëjtën anë kur bëhet fjalë për ndarjen e botës në sfera interesi, gjë që u lë shteteve të vogla shumë më pak hapësirë veprimi. Sipas Pusiqit, zgjedhjet amerikane ishin edhe një rebelim kundër pamëshirshmërisë, përçmimit dhe dhunës ndaj qytetarëve dhe dinjitetit të tyre.

Publicisti nga Kosova Veton Surroi vlerësoi se bota po kalon ndryshime tektonike gjeopolitike, ndërsa orientimi strategjik amerikan drejt Paqësorit e thekson edhe më shumë nevojën që Evropa të marrë përgjegjësi më të madhe për sigurinë e vet. Ai paralajmëroi se Mali i Zi është në avantazh të madh sepse pritet që në vitin 2027 të nënshkruajë traktatin e anëtarësimit në BE, por është thelbësore që mes nënshkrimit dhe ratifikimit të mos krijohet një vakum sigurie. Konferencën PLENUM 2026 e organizuan Qendra për Edukim Qytetar (CGO) nga Podgorica, Akademia Rajonale për Zhvillimin e Demokracisë (ADD) nga Novi Sadi, Fakulteti i Shkencave Politike i Universitetit të Sarajevës dhe Fondi Evropian për Ballkanin (EFB), siç njofton Portal ETV.