Përpjekja e SHBA-së për uljen e çmimeve të ilaçeve mund të sjellë pritje më të gjata për pacientët europianë

Pacientët në Europë mund të përballen me pritje më të gjata për disa ilaçe të reja, pasi përpjekjet e SHBA-së për të ulur çmimet e barnave rrezikojnë të nxisin kompanitë farmaceutike të vonojnë hedhjen e tyre në tregjet me çmime më të ulëta, sipas një studimi të ri.

Në maj të vitit të kaluar, presidenti amerikan Donald Trump kërkoi që çmimet e ilaçeve në SHBA të përafroheshin me nivelet më të ulëta të vendeve të tjera të zhvilluara, në kuadër të të ashtuquajturit mekanizëm të çmimeve të “kombit më të favorizuar”. Megjithatë, kjo politikë e çmimeve mund të ketë pasoja negative.

Pacientëve europianë mund t’u duhet të presin më gjatë për disa ilaçe të reja, ndërsa SHBA-ja u kërkon kompanive farmaceutike të ofrojnë çmime që përputhen me ato të vendeve të tjera me të ardhura të larta, si Gjermania ose Franca, sipas një studimi të ri modelues të publikuar në revistën The Lancet.

Studiuesit analizuan 195 ilaçe të patentuara, të cilat së bashku përbëjnë 87.9 miliardë dollarë të shpenzimeve vjetore të SHBA-së. Ata zbuluan se për tre në katër ilaçe të përfshira në studim, paratë që kompanitë do të humbnin nga ulja e çmimeve në SHBA do të ishin më të mëdha se të ardhurat e tyre totale vjetore në vendet që përdoren për përcaktimin e çmimeve në SHBA.

Për të minimizuar humbjet në SHBA, tregu më i madh farmaceutik në botë, kompanitë “mund të nxiten të vonojnë hedhjen në treg të ilaçeve në vendet me çmimet më të ulëta në tregun referues”, thanë studiuesit. Duke vonuar hedhjen në treg, kompanitë farmaceutike mund të shmangin detyrimin për t’i përshtatur këto çmime më të ulëta edhe në SHBA.

“Politikat në SHBA mund të ndikojnë në aksesin ndaj ilaçeve në mbarë botën”, tha autorja e studimit, Kerstin Vokinger, nga ETH Zurich dhe Universiteti i Zurichut, në një deklaratë për shtyp.Ata që do ta ndienin përfundimisht ndikimin janë pacientët.

“Rreziku është shumë konkret: nëse kompanitë farmaceutike vonojnë hedhjen në treg të ilaçeve në Europë, sepse çmimet europiane mund të përdoren për përcaktimin e çmimeve në Shtetet e Bashkuara, pacientët këtu mund të presin më gjatë për trajtime që janë tashmë të disponueshme diku tjetër”, tha European Patients Forum për Euronews Health në një koment me shkrim. “Për dikë që jeton me një sëmundje të rëndë ose progresive, një pritje shtesë mund të ketë ndikim real në shëndetin dhe cilësinë e jetës.”

Politika e SHBA-së ka tashmë ndikim në Europë

Europa ka parë një rënie të hedhjes në treg të ilaçeve të reja gjatë muajve të fundit. Dhjetë muaj pas urdhrit ekzekutiv të Trump, hedhja në treg e ilaçeve në tregjet e BE-së ra me rreth 35% krahasuar me 10 muajt e mëparshëm, raportoi Reuters në mars.

Ndërsa nuk është e qartë nëse rënia lidhet drejtpërdrejt me politikat e SHBA-së, në shkurt u njoftua se tërheqja nga tregu e një ilaçi për trajtimin e rasteve veçanërisht të rënda të kolesterolit të lartë mund të jetë shkaktuar nga politika e presidentit amerikan Donald Trump për çmimet e ilaçeve.

“Është e vërtetë se edhe në vende më të mëdha si Gjermania, ne shohim kompani që po rishqyrtojnë nëse duhet të hedhin një ilaç në treg apo kur duhet ta bëjnë këtë”, tha Alexander Natz, drejtues i lobit të sipërmarrësve të bioteknologjisë Eucope, për Euronews, duke shpjeguar se situata aktuale i detyron kompanitë farmaceutike të mendojnë dy herë përpara se të hedhin një ilaç në treg.

“Nuk duhet të presim që të mos kemi akses në asnjë ilaç, por duhet të presim që kompanitë t’i marrin vendimet në një mënyrë shumë më të kujdesshme”, shtoi ai.

Natz beson se, për të garantuar që Europa të ketë ilaçe të reja pa vonesa, qeveritë duhet të jenë të gatshme të shpenzojnë më shumë.

“Duhet të kemi një debat, një debat të brendshëm politik në Gjermani dhe në vende të tjera, për sa jemi të gatshëm të shpenzojmë për kujdesin shëndetësor?”, tha ai.

Vendet po e ndiejnë tashmë këtë presion mbi buxhetet e tyre të kufizuara.

“Vendet referuese, nga Gjermania te Japonia dhe Australia, po përballen me presion të konsiderueshëm nga administrata amerikane dhe industria për të rritur çmimet dhe shpenzimet për ilaçet”, tha Thomas Hwang nga Brigham and Women’s Hospital dhe autori kryesor i studimit.

“Por kjo përplaset me realitetin se vendet e tjera kanë hapësirë të kufizuar buxhetore për të dhënë më shumë”, shtoi ai.

Për të minimizuar pasojat negative, autorët e studimit vërejnë se prodhuesit dhe vendet mund t’u drejtohen çmimeve të listuara pra çmimit të deklaruar nga prodhuesi përpara zbritjeve – në vend të çmimeve neto, të cilat pasqyrojnë zbritjet konfidenciale.

Ndërkohë, sipas rregullave të përditësuara së fundmi të Bashkimit Europian për ilaçet, një kompani duhet ta hedhë një ilaç të ri në treg nëse një vend e kërkon këtë brenda tre vitesh ose rrezikon të humbasë dy vite të të drejtave të monopolit.

Ky kusht shërben si një “kundërpeshë” ndaj pasojave të politikës së Trump për çmimet e ilaçeve. Megjithatë, autorët shkruan se ai “nuk ka gjasa të ndryshojë në mënyrë domethënëse madhësinë e kursimeve në vetvete”. Edhe Natz ishte skeptik nëse kjo masë mund të jetë e mjaftueshme për të eliminuar pasojat e mundshme negative të politikës amerikane të çmimeve.