‘Përshkallëzim i rrezikshëm’: Bota reagon ndaj miratimit të ligjit për dënimin me vdekje nga Izraeli

Grupet e të drejtave të njeriut dhe udhëheqësit palestinezë kanë dënuar miratimin e një ligji nga Izraeli që miraton përdorimin e dënimit me vdekje kundër palestinezëve të dënuar për sulme vdekjeprurëse, duke e quajtur masën një shkelje të ligjit ndërkombëtar dhe në thelb diskriminuese.

Legjislacioni, i miratuar të hënën nga Parlamenti i Izraelit, Knesseti, e bën dënimin me vdekje me varje dënimin e paracaktuar për palestinezët në Bregun Perëndimor të pushtuar që janë shpallur fajtorë për vrasjen e izraelitëve.

U mbështet nga Ministri i Sigurisë Kombëtare Izraelite i ekstremit të djathtë, Itamar Ben-Gvir, i cili u pa duke festuar me shampanjë në sallën e parlamentit pasi ligji u miratua me 62 vota pro dhe 48 kundër.

“Ne bëmë histori”, shkroi Ben-Gvir në një postim në mediat sociale duke hedhur poshtë thirrjet ndërkombëtare për të tërhequr legjislacionin. “Dhe u them njerëzve të Bashkimit Evropian që kanë ushtruar presion dhe kanë kërcënuar Shtetin e Izraelit: Ne nuk kemi frikë, nuk do të nënshtrohemi”, tha ai.

Legjislacioni vjen mes një rritjeje të sulmeve ushtarake dhe të kolonëve izraelitë kundër palestinezëve në Bregun Perëndimor, si dhe mijëra arrestimeve, në hijen e luftës gjenocidale të Izraelit në Gaza. Shoqata për të Drejtat Civile në Izrael tha se kishte paraqitur një ankesë kundër ligjit në Gjykatën Supreme të Izraelit.

Ja një vështrim i shpejtë se si kanë reaguar mbrojtësit e të drejtave dhe udhëheqësit ndaj ligjit të dënimit me vdekje:

Autoriteti Palestinez

Ministria Palestineze e Punëve të Jashtme e dënoi legjislacionin si një “përshkallëzim të rrezikshëm”.

Në një postim në mediat sociale, ministria theksoi se “Izraeli nuk ka sovranitet mbi tokën palestineze” në territorin e pushtuar.

“Ky ligj zbulon edhe një herë natyrën e sistemit kolonial izraelit, i cili kërkon të legjitimojë vrasjen jashtëgjyqësore nën mbulesën legjislative”, tha ajo.

Hamasi

Grupi palestinez e kritikoi miratimin e ligjit për dënimin me vdekje si një “precedent të rrezikshëm që kërcënon jetën” e palestinezëve të mbajtur në burgjet izraelite.

“Ky vendim riafirmon pushtimin [izraelit] dhe përbuzjen e udhëheqësve të tij për të drejtën ndërkombëtare dhe shpërfilljen e tyre për të gjitha normat dhe konventat humanitare”, tha Hamasi në një deklaratë.

Grupi i bëri thirrje bashkësisë ndërkombëtare, përfshirë Kombet e Bashkuara dhe Komitetin Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq, të ndërmarrin veprime të menjëhershme për të mbrojtur të burgosurit palestinezë nga “brutaliteti” i Izraelit.

Mustafa Barghouti, sekretar i përgjithshëm i Iniciativës Kombëtare Palestineze

Barghouti paralajmëroi për “seriozitetin” e legjislacionit, i cili tha se do të synonte të burgosurit politikë dhe aktivistët palestinezë.

Në një postim në X, ai tha gjithashtu se “propozimi i një ligji kaq të padrejtë dhe çnjerëzor pasqyron thellësinë e ndryshimit fashist brenda sistemit izraelit, mes dështimit të bashkësisë ndërkombëtare për të vendosur masa ndëshkuese kundër tij”.

Qendra Palestineze për të Drejtat e Njeriut

Organizata e të drejtave me seli në Gaza tha se e dënoi ligjin “në termat më të forta”.

“Ky ligj synon palestinezët dhe forcon politikën e kahershme të Izraelit për ekzekutim jashtëgjyqësor nën maskën e ligjit, në shkelje të qartë të të drejtave ndërkombëtare të njeriut dhe ligjit humanitar”, tha PCHR në një postim në mediat sociale.

Grupi i bëri thirrje bashkësisë ndërkombëtare “të ndërhyjë urgjentisht” në mbrojtje të të burgosurve palestinezë, duke paralajmëruar se “heshtja dhe mosveprimi vetëm sa do ta thellojnë më tej pandëshkueshmërinë dhe do ta gërryejnë rendin ndërkombëtar të bazuar në rregulla”.

Zyra e OKB-së për të Drejtat e Njeriut

Zyra e OKB-së për të Drejtat e Njeriut në Palestinë i bëri thirrje Izraelit që “të shfuqizojë menjëherë ligjin diskriminues të dënimit me vdekje”, duke vënë në dukje se masa shkel detyrimet e vendit sipas ligjit ndërkombëtar.

“Kombet e Bashkuara kundërshtojnë dënimin me vdekje në të gjitha rrethanat. Zbatimi i këtij ligji të ri do të shkelte ndalimin e ligjit ndërkombëtar për dënime mizore, çnjerëzore ose degraduese”, tha zyra në X.

“Përveç kësaj, ky ligj forcon më tej shkeljen e ndalimit të ndarjes racore dhe aparteidit nga Izraeli, pasi ai do të zbatohet ekskluzivisht për palestinezët në Bregun Perëndimor të pushtuar dhe Izrael, të cilët shpesh dënohen pas gjyqeve të padrejta.”

Amnesty International

Grupi global i të drejtave të njeriut u bëri thirrje autoriteteve izraelite të shfuqizojnë ligjin, të cilin e përshkroi si “një shfaqje publike të mizorisë, diskriminimit dhe përbuzjes së plotë të të drejtave të njeriut”.

Erika Guevara-Rosas, drejtoreshë e lartë e kërkimit, avokimit, politikave dhe fushatave në Amnesty International, vuri në dukje se miratimi i ligjit vjen vetëm disa javë pasi Izraeli hoqi të gjitha akuzat kundër ushtarëve të akuzuar për sulm seksual ndaj një të ndaluari palestinez.

“Për vite me radhë, kemi parë një model alarmues të ekzekutimeve të dukshme jashtëgjyqësore dhe vrasjeve të tjera të paligjshme të palestinezëve – me autorët që gjithashtu gëzojnë pandëshkueshmëri pothuajse totale”, tha Guevara-Rosas në një deklaratë.

Këshilli i Evropës

Alain Berset, sekretar i përgjithshëm i Këshillit të Evropës, e denoncoi miratimin e ligjit si një “regres serioz”.

“Dënimi me vdekje është një anakronizëm ligjor i papajtueshëm me standardet bashkëkohore të të drejtave të njeriut. Për më tepër, çdo zbatim i dënimit me vdekje që mund të karakterizohet si diskriminues është i papranueshëm në një shtet të qeverisur nga sundimi i ligjit”, tha Berset në një deklaratë.

Ai gjithashtu vuri në dukje se Izraeli është palë në disa konventa të Këshillit të Evropës dhe merr pjesë në disa mekanizma bashkëpunimi.

“Në këtë kontekst, Këshilli i Evropës do të monitorojë nga afër zhvillimet e ardhshme në lidhje me këtë ligj. Do të shqyrtojë implikimet e tij për konventat e Këshillit të Evropës në të cilat Izraeli është palë, si dhe për mekanizmat e bashkëpunimit në të cilët merr pjesë ky shtet,” tha Berset.

Ministrja e Punëve të Jashtme e Irlandës Helen McEntee

Në një deklaratë të lëshuar nga Departamenti Irlandez i Punëve të Jashtme dhe Tregtisë, McEntee e dënoi projektligjin, duke thënë se ishte “veçanërisht e shqetësuar për natyrën diskriminuese de facto të Projektligjit në lidhje me palestinezët”.

“E drejta për jetë është një e drejtë themelore e njeriut dhe Irlanda është vazhdimisht dhe fuqimisht kundër përdorimit të dënimit me vdekje në të gjitha rastet dhe në të gjitha rrethanat”, tha ajo, duke i kërkuar qeverisë izraelite të mos e zbatojë ligjin.

Ministri i Jashtëm Italian Antonio Tajani

Në një postim në mediat sociale vetëm disa orë para se ligji të miratohej zyrtarisht, Tajani tha se Italia, Gjermania, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar kishin kërkuar që qeveria izraelite ta tërheqë projektligjin.

“Angazhimet e ndërmarra, veçanërisht me rezolutat e votuara në Kombet e Bashkuara, për një moratorium mbi dënimin me vdekje nuk mund të shpërfillen”, shkroi Tajani në X.

“Për ne, jeta është një vlerë absolute; Të përvetësosh të drejtën për ta hequr atë me qëllim që të japësh një dënim është një masë çnjerëzore që shkel dinjitetin e personit.”