Piktura e paparë e Basquiat-it e frymëzuar nga Leonardo del në ankand te Christie’s me vlerësim 30 milionë dollarë

Një pikturë e paparë më parë e Jean-Michel Basquiat-it, e frymëzuar nga «kokat groteske» të Leonardo da Vinci-t, do të kryesojë shitjen e mbrëmjes të shekullit XXI të Christie’s në Nju Jork më 19 nëntor, me një vlerësim «në zonën e» 30 milionë dollarëve, siç njofton ARTnews. Vepra «Untitled (Leonardo and His Five Grotesque Heads)» do të shfaqet për herë të parë në publik pas më shumë se dy dekadash, pasi del nga një koleksion privat europian i cilësuar nga shtëpia e ankandeve si «i dalluar».

Kanavaca e gjallë portokalli, 84 me 84 inç (rreth 213 me 213 centimetra), merr shkas nga seria e skicave me bojë të Leonardo-s «kokat groteske», të fundit të shekullit XV dhe fillimit të shekullit XVI — karikatura që ishin njëherësh koment shoqëror dhe studim anatomik, në kontrast të fortë me hijeshinë karakteristike të mjeshtrit të Rilindjes. Basquiat iu referua në mënyrë të veçantë vizatimit «Një burrë i mashtruar nga ciganët», i njohur më parë si «Pesë koka groteske», i krijuar rreth vitit 1493, i cili satirizonte trazirat shoqërore të shkaktuara nga ardhja e romëve në Europën Perëndimore.

Në pikturë, Basquiat përfshin të pesë kokat e Leonardo-s dhe frymën e tyre mosrespektuese, duke i zhveshur subjektet deri në thelbin e tyre të papërpunuar: një ngërdheshje e lëbyrtë, një grimacë si e majmunit dhe një gojë që ulërin. Mbi figurat lexohet shprehja «Muy Fao», një gabim fonetik i spanjishtes «muy feo» («shumë i shëmtuar»), ndërsa në një copë rozë në këndin e poshtëm djathtas shkruhet «ALTER EGO», që sipas Christie’s i referohet vetë artistit.

«Pak piktura e tregojnë Basquiat-in duke u ndeshur kaq drejtpërdrejt me peshën e historisë së artit», tha Ana Maria Celis, drejtuesja e artit të pasluftës dhe bashkëkohor në Christie’s. «E dimë që Basquiat qe magjepsur nga skicat e Leonardo-s që në moshë të re, dhe te kjo vepër e shohim duke improvizuar mbi mjeshtrin e madh e duke trajtuar një nga temat më prekëse të kanonit, grotesken — duke e rivendosur mes dredhive dhe teprimeve të Nju Jorkut të viteve ’80».

Interesi i tregut për Basquiat-in mbetet i jashtëzakonshëm: në vitin 2017, piktura e tij e kafkës «Untitled» (1982) u shit në Sotheby’s për 110.5 milionë dollarë te miliarderi japonez Yusaku Maezawa, duke vendosur në atë kohë rekordin për veprën më të shtrenjtë të një artisti amerikan në ankand — rekord që Andy Warhol e rimori në vitin 2022, kur «Shot Sage Blue Marilyn» (1964) arriti 195 milionë dollarë në Christie’s në Nju Jork, përfshirë primin e blerësit.