Progres-Raporti/ BE reagon ndaj protestave studentore: Duhet dialog mes palëve!

Bashkimi Europian ka rekomanduar dialog mes palëve në Shqipëri, sa i përket protestave që janë zhvilluar çdo ditë në Tiranë prej majit 2026.

“Ky është mobilizimi më i madh qytetar që prej tranzicionit demokratik të Shqipërisë, me dhjetëra mijëra pjesëmarrës në kulmin e protestave. Protestat nisën për shkak të shqetësimeve mjedisore të lidhura me punimet e ndërtimit në peizazhin e mbrojtur të Pishë-Poro-Nartës dhe kërkuan më shumë transparencë në miratimin e projekteve të mëdha, përfshirë konsultimin me popullsinë vendase”, thuhet në raport.

“Ato u shndërruan në një lëvizje më të gjerë pakënaqësie ndaj qeverisë dhe partisë kryesore të opozitës, duke kërkuar më shumë transparencë, llogaridhënie, luftë kundër korrupsionit dhe mirëqeverisje, si dhe duke ngritur shqetësime për koston e jetesës dhe mungesën e investimeve në fusha si arsimi dhe shëndetësia.

Në shtator 2026, qeveria ndërmori një nismë për përmirësimin e procesit të konsultimit publik dhe aksesit në informacion.

Në vijim të lëvizjes qytetare, gjatë tetorit 2026 u zhvilluan protesta të udhëhequra nga studentët, gjatë të cilave pati incidente të dhunshme mes protestuesve dhe Policisë së Shtetit. Protestuesit shkatërruan prona publike dhe private, ndërsa më pas u ngritën pretendime për përdorim të tepruar të dhunës nga policia ndaj protestuesve dhe gazetarëve.

Deri më tani nuk është zhvilluar asnjë dialog. Të gjitha palët duhet të bëjnë përpjekje të sinqerta për t’u përfshirë në një dialog konstruktiv.

Gjykata Kushtetuese vijoi të ishte efektive në ruajtjen e kontrollit dhe ekuilibrit institucional, duke dhënë vendime për çështje të rëndësishme që prekin funksionimin e institucioneve në nivel qendror dhe vendor.

Gjatë periudhës së raportimit, polarizimi politik, përplasjet verbale dhe mungesa e dialogut politik mes partisë në pushtet dhe partisë kryesore të opozitës vijuan të ndikonin në punën e Kuvendit.

Rastet e dhunës së pretenduar çuan Sekretariatin e Etikës së Kuvendit në pezullimin e gjashtë deputetëve të opozitës, pas një kërkese të shumicës qeverisëse. Masat disiplinore u anuluan më pas nga gjykata administrative.

Shumica qeverisëse vijoi të kundërshtonte dhe të vononte zbatimin e disa vendimeve të Gjykatës Kushtetuese.

Pavarësisht tensioneve rreth propozimeve për rregulloren e re të Kuvendit, në maj 2026 u arrit një konsensus mes dy partive kryesore”, shkruhet në raport.