Raporti i Citizen Lab: iPhone-i i rektorit të Universitetit të Beogradit u infektua me spyware-in Pegasus

Dy figura opozitare në Serbi janë shënjestruar së fundmi me mjete të fuqishme kiberspiunazhi, sipas një raporti të publikuar të hënën nga grupi kanadez i mbikëqyrjes kibernetike Citizen Lab, siç njofton Reuters. Hetimi i përbashkët me Fondacionin SHARE, një organizatë për të drejtat dixhitale, është rasti më i ri në një seri shënjestrimesh me teknologji survejimi ndaj studentëve, politikanëve opozitarë dhe aktivistëve në Serbi.

Sipas raportimit të Reuters, analiza forenzike e Citizen Lab mbi artefaktet e mbledhura nga iPhone-i i Vladan Gjokiqit, rektor i Universitetit të Beogradit, gjeti me besim të lartë se telefoni u infektua gjatë vitit 2026 me spyware-in Pegasus të grupit izraelit NSO. Infektimi u krye përmes një shfrytëzimi “zero-click”, që nuk kërkon asnjë veprim nga përdoruesi — as klikim, as hapje skedari. Gjokiq është vënë nën presion nga autoritetet pas shprehjes së solidaritetit me studentët protestues.

Në rastin e dytë, ish-prokurori Rade Bajiq i tha Reuters se më 13 gusht mori një paralajmërim nga Apple se telefoni i tij ishte shënjestruar me “spyware mercenar”; Citizen Lab sqaron se marrja e një njoftimi të tillë është tregues me besim të lartë i shënjestrimit, por infektimi i pajisjes së Bajiqit nuk është konfirmuar ende dhe analiza forenzike vazhdon. Bajiq kishte punuar në hetimin e korrupsionit për heqjen e mbrojtjes kulturore të ish-kompleksit të Shtabit të Përgjithshëm në Beograd, ku një kompani e themeluar nga dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner, planifikonte një projekt zhvillimi, nga i cili më pas u tërhoq.

Ministria e Brendshme e Serbisë nuk iu përgjigj kërkesave të Reuters për koment, ndërsa zyrtarët serbë i kanë hedhur poshtë më parë akuzat për kiberspiunazh. As NSO nuk iu përgjigj pyetjeve; grupi, i futur në listën e zezë të qeverisë amerikane në vitin 2021 pas raportimeve për abuzime me të drejtat e njeriut, thotë se u shet mjetet vetëm qeverive. Apple konfirmoi se kishte dërguar një grup paralajmërimesh për përdoruesit më 13 gusht, pa komentuar rastet konkrete.

Raporti publikohet pak ditë para zgjedhjeve parlamentare të së dielës në Serbi dhe pas dy vjet protestash studentore kundër korrupsionit. Sipas Citizen Lab dhe Fondacionit SHARE, muajin e kaluar u zbulua se të paktën 14 persona, mes tyre studentë, aktivistë dhe anëtarë të partive opozitare, ishin shënjestruar me spyware të avancuar para zgjedhjeve lokale të marsit, dhe në të paktën një pajisje infektimi me Pegasus ishte konfirmuar.