Serbi: dizeli prek nivelin më të lartë në histori — Vuçiç premton karburantin më të lirë, por ekspertët dyshojnë

Çmimi i dizelit në Serbi ka arritur nivelin më të lartë në histori: dizeli shitet 236 dinarë për litër, ndërsa benzina 207 dinarë. Të dyja u shtrenjtuan me 2 dinarë krahasuar me javën e kaluar (nga 234 dhe 205 dinarë). Këto janë çmimet maksimale me pakicë, të cilat vlejnë deri të premten, më 25 shtator.

Shtrenjtimi vjen si pasojë e rritjes së çmimit të naftës në tregun botëror, për shkak të eskalimit të konfliktit në Lindjen e Mesme. Nafta Brent ka kaluar 100 dollarë për fuçi, duke shtyrë lart çmimet e karburanteve në të gjithë Evropën.

Javën e kaluar, presidenti serb Aleksandar Vuçiç deklaroi se shteti humbi 22,3 miliardë dinarë (rreth 200 milionë euro) nga ulja e akcizës mbi karburantet, në periudhën nga 15 marsi deri më 31 gusht. Vuçiç pranoi se “Serbia kurrë nuk ka pasur karburant të lirë”, por premtoi se Serbia së shpejti do të ketë karburantin më të lirë, sepse, siç tha ai, është gati të heqë dorë nga 25 apo 30 për qind e akcizës mbi karburantet, ndërsa vendet e tjera “nuk janë të gatshme për këtë”.

Sipas të dhënave të UNKS-it (Shoqata e Kompanive të Naftës së Serbisë) për 14 shtator, dizeli më i shtrenjtë në rajon ishte në Shqipëri (2,38 euro për litër), pasuar nga Greqia (2,12), Rumania (2,00) dhe Serbia (1,99). Me çmimet e reja, Serbia do të ngjitej në vendin e tretë. Sa i përket benzinës, renditja është: Shqipëria 2,22, Greqia 2,15, Rumania 1,88 dhe Serbia 1,74 euro për litër — e katërta në rajon.

Megjithatë, ekonomisti Vasko Keliç nga Qendra për Kërkime Ekonomike e Institutit të Shkencave Sociale i thotë gazetës Danas se edhe nëse akciza do të ishte komponenti i vetëm i çmimit, një ulje prej 30 për qind nuk do ta bënte Serbinë vendin me karburantin më të lirë në Evropë, pasi akciza është vetëm një pjesë e çmimit. Megjithatë, sipas tij, një ulje e tillë do të ishte mjaftueshëm e dukshme sa “mund të ndikojë në sjelljen e votuesve”. Keliç e sheh deklaratën e Vuçiçit kryesisht në kontekstin e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 25 tetorit dhe atyre presidenciale: “Vuçiç e di mirë atë që tregojnë edhe rezultatet paraprake të modelit zgjedhor — ekonomia është faktori kyç që përcakton rezultatin e zgjedhjeve.”

Ndërkohë, Qeveria e Serbisë ka zgjatur ndalimin e përkohshëm të eksportit të naftës dhe derivateve të saj deri më 30 shtator, në përpjekje për të stabilizuar tregun e brendshëm.

Burimi: Danas