SHBA do të hapë dy baza ushtarake në Grënlandë: detajet e reja të marrëveshjes që nënshkruhet sot në OKB

Shtetet e Bashkuara planifikojnë të hapin dy baza ushtarake në Grënlandë, sipas detajeve të reja të marrëveshjes së sigurisë që presidenti Donald Trump do ta nënshkruajë të martën në New York me kryeministren daneze Mette Frederiksen dhe kryeministrin e Grënlandës Jens-Frederik Nielsen.

Sipas Reuters dhe The Times, një bazë e epokës së Luftës së Ftohtë do të rihapet në Narsarsuaq, në jug të ishullit — një bazë e mbyllur në vitet 1950 — ndërsa tjetra do të vendoset në Mestersvig, në bregun lindor, një vend që aktualisht përdoret nga një njësi speciale e forcave daneze.

Trump ka thënë se marrëveshja “i garanton SHBA-së qartë aftësinë e plotë për të bërë çfarë të konsiderojë të nevojshme në Grënlandë”, duke përfshirë qasje të përhershme, baza të reja dhe përdorim të pakufizuar të hapësirës ajrore arktike. Shtëpia e Bardhë bëri të ditur se marrëveshja do të “sigurojë dhe mbrojë sigurinë e Grënlandës dhe të Shteteve të Bashkuara”.

Zhvillimi shënon një zgjerim të ndjeshëm të pranisë amerikane në Arktik. Gjatë Luftës së Ftohtë, SHBA kishte 17 instalime ushtarake dhe mbi 10,000 ushtarë në Grënlandë; sot ajo operon vetëm Bazën Hapësinore Pituffik, me rreth 150 personel.

Baza ajrore Thule (tani Baza Hapësinore Pituffik) në Grënlandë, e vetmja bazë aktive e SHBA-së në ishull deri tani. Foto: Forca Ajrore e SHBA-së (domain publik).

Marrëveshja vjen pas muajsh tensionesh: Trump kishte kërcënuar më herët me blerjen e ishullit, madje duke mos përjashtuar përdorimin e forcës — deklarata që tronditën NATO-n dhe aleatët evropianë.

Kryeministri i Grënlandës, Jens-Frederik Nielsen, tha se marrëveshja i sjell dobi të tri qeverive dhe “njeh interesat e Grënlandës”, ndërsa ministri i jashtëm danez Lars Løkke Rasmussen u shpreh se “java e ardhshme mund të jetë një javë e mirë”. Marrëveshja nuk e bën Grënlandën territor amerikan — ajo zgjeron vetëm praninë ushtarake në ishull.

Burimi: Reuters / The Times