Reuters: Xi pritet t’i kërkojë Trump-it ndalimin e shitjeve të armëve për Tajvanin

UASHINGTON, 22 shtator 2026 – Presidenti kinez Xi Jinping pritet t’i kërkojë presidentit amerikan Donald Trump të ndalë shitjet amerikane të armëve për Tajvanin, bazuar në komunikatën e përbashkët të vitit 1982, gjatë vizitës së tij shtetërore në Uashington këtë javë, i thanë agjencisë Reuters tre burime të njohura me diskutimet SHBA-Kinë.

Sipas programit të vizitës, Xi mbërrin në Uashington të mërkurën, bisedimet zyrtare me Trump-in zhvillohen të enjten, ndërsa të premten ai do të vizitojë Arkivin Kombëtar. Samiti vjen pak para skadimit të armëpushimit tregtar SHBA-Kinë, duke e bërë agjendën e tij edhe më të ndjeshme.

Kina e quan Tajvanin çështjen e saj më të ndjeshme diplomatike dhe Pekini kërkon vazhdimisht ndalimin e shitjeve amerikane të armëve. Sipas burimeve, Kina kërkon gjithashtu ndalimin e dërgesave të armëve tashmë të porositura nga Tajvani. Xi mund t’i thotë Trump-it se “Tajvani është provokatori dhe burimi i vetëm i paqëndrueshmërisë” dhe se ai po ndryshon status quo-në.

Sipas komunikatës së përbashkët të vitit 1982, SHBA-ja deklaroi se synon të reduktojë gradualisht shitjet e armëve për Tajvanin. Por në një memo shoqërues, presidenti i atëhershëm Ronald Reagan shkroi se ky vullnet “është kushtëzuar absolutisht me angazhimin e vazhdueshëm të Kinës për një zgjidhje paqësore” të çështjeve me Tajvanin. Në të ashtuquajturat “Gjashtë Sigurime” për Tajvanin të vitit 1982, të deklasifikuara në 2020, SHBA-ja nuk ka caktuar një datë për përfundimin e shitjeve të armëve dhe nuk ka rënë dakord të konsultohet paraprakisht me Pekinin. Në këmbim të hapave për Tajvanin, Kina ofron ndihmë për të ushtruar presion mbi Iranin për luftën në Lindjen e Mesme.

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha se Trump do të marrë vendim për paketën e re të armëve “në një kohë mjaft të shkurtër”. Gjatë mandatit të tij të parë, Trump miratoi më shumë shitje armësh për Tajvanin se çdo president tjetër në histori. Në dhjetor, administrata miratoi paketën prej 11 miliardë dollarësh – më e madhja ndonjëherë – ndërsa një paketë prej rreth 14 miliardë dollarësh është pezulluar prej muajsh. Trump e përshkroi atë pas samitit të majit në Pekin si “një kartë negociuese shumë të mirë”.

Ndërkohë, figura republikane mbështesin Tajvanin para samitit. Senatori Pete Ricketts, kryetar i nënkomisionit për Azinë Lindore, kërkoi një qëndrim të fortë, ndërsa John Moolenaar, kryetar i komisionit të Dhomës për Kinën, i shkroi Trump-it të premten që kundërshtimet kineze “të refuzohen pa diskutim”. Matt Pottinger, ish-zëvendëskëshilltar i sigurisë kombëtare, tha të shtunën në Taipei se Xi “ka gjasa të ligjërojë gjatë” Trump-in për Tajvanin, pa pritur asgjë substanciale. Ministria e Jashtme e Tajvanit tha se po ndjek zhvillimet dhe mban “komunikim të fuqishëm” me SHBA-në.

Burimi: Reuters