Tavë Elbasani — mish qengji i pjekur me salcë kosi dhe vezësh

Tavë Elbasani (në Turqi njihet si Elbasan tava) është një nga pjatat më të vjetra dhe më të dashura të kuzhinës shqiptare, me origjinë nga qyteti i Elbasanit. Është i ngjashëm me tavë kosin, por mishi zihet dhe piqet në një salcë kosi të trashur me miell dhe vezë, që i jep gjellës shijen kremoze dhe korejen e artë karakteristike.

Përbërësit (për 6 persona)

• 800 g mish qengji me kockë, i copëtuar në pjesë mesatare
• 1 kg kos i trashë (tradicionalisht kos deleje)
• 4 vezë
• 3–4 lugë gjelle miell
• 80–100 g gjalpë (ose vaj ulliri)
• 1 qepë e mesme, e grirë hollë
• 3 thelbi hudhër
• 1 lugë çaji rigon (oregano) i thatë
• kripë dhe piper i zi sipas shijes
• 500 ml ujë (për zierjen e mishit)

Hapat e përgatitjes

1. Në një tenxhere me ujë të kripur zieje copat e mishit të qengjit për rreth 45 minuta, derisa të zbuten. Ruaj lëngun e zierjes.
2. Në një tigan të gjerë shkri gjalpin, skuq qepën derisa të zverdhet, shto thelbitë e hudhrës dhe miellin; përziej për 1–2 minuta që mielli të skuqet lehtë pa u djegur.
3. Hidhi ngadalë rreth 500 ml nga lëngu i nxehtë i mishit duke e përzier vazhdimisht, që të mos krijohen kokrra — derisa të marrësh një salcë të butë.
4. Në një enë të veçantë rrih kosin me vezët derisa të bashkohen mirë, pastaj bashkoji me salcën e miellit dhe përzieji mirë; rregulloje me kripë, piper dhe rigon.
5. Vendos copat e mishit në një tavë balte ose tepsi, hidh sipër salcën e kosit që t’i mbulojë plotësisht.
6. Piq në furrë të parangrohur në 200°C për 25–30 minuta, derisa sipërfaqja të marrë një kore të artë.
7. Lëre të pushojë 10 minuta para se ta shërbesh. Shërbehet e ngrohtë, me bukë të freskët.

Koha e përgatitjes: ~20 minuta; Koha e gatimit: ~1 orë e 15 minuta; Porcione: 6.