A mund të ndikojë lagjja ku jeton në rrezikun për demencë? Studimi i ri thotë se po

Personat që jetojnë pranë hapësirave të gjelbra mund të kenë një rrezik më të ulët për të zhvilluar demencë, sipas një studimi të ri.

Të jetuarit në një zonë me më shumë gjelbërim pranë shtëpisë lidhet me një rrezik 20% më të ulët për zhvillimin e demencës. Ky është përfundimi i një studimi të kryer nga Universiteti i Stokholmit dhe Instituti Karolinska në Suedi.

“Ky rezultat nënvizon se mjedisi i menjëhershëm përreth banesës është një faktor i rëndësishëm për krijimin e kushteve që mbështesin shëndetin e trurit dhe plakjen e shëndetshme”, thotë Cecilia Stenfors, drejtuese e kërkimit dhe një nga autoret kryesore të studimit.

Studimi, i botuar në revistën shkencore “Alzheimer’s & Dementia”, përfshiu afro 3,000 pjesëmarrës, të cilët u ndoqën për 16 vjet. Studiuesit hartëzuan sasinë e bimësisë përreth banesave të tyre dhe monitoruan shëndetin e tyre njohës, si dhe shfaqjen e demencës gjatë kësaj periudhe.

Rezultatet treguan se banimi pranë hapësirave të gjelbra mund të ketë një efekt mbrojtës kundër demencës. Lidhja ishte më e fortë për gjelbërimin që ndodhej më pranë shtëpisë, brenda një rrezeje prej 100 metrash, ndërsa dobësohej sa më shumë të rritej largësia nga zonat e gjelbra.

Si ndikon gjelbërimi në shëndetin e trurit?

Studiuesit identifikuan disa mënyra përmes të cilave hapësirat e gjelbra mund të ndikojnë në rrezikun për demencë. Këto përfshijnë uljen e stresit dhe nxitjen e zakoneve të shëndetshme, si gjumi më cilësor, aktiviteti fizik, ndërveprimi shoqëror dhe forcimi i lidhjeve mes njerëzve.

“Mjediset natyrore dhe gjelbërimi mund të ndihmojnë në rikuperimin psikologjik, të ulin stresin dhe të rrisin ndjenjën e mirëqenies”, shpjegon Stenfors.

Hapësirat e gjelbra mund të ofrojnë përfitime edhe duke i mbrojtur njerëzit nga faktorë të dëmshëm mjedisorë, si zhurma e trafikut, ndotja e ajrit dhe temperaturat ekstreme.

Pse është i rëndësishëm planifikimi i qyteteve?

Në vitin 2025, rreth 9 milionë njerëz në Bashkimin Europian jetonin me demencë. Sipas parashikimeve, deri në vitin 2050, kjo shifër pritet të kalojë 14 milionë.

Për autorët e studimit, rritja e numrit të personave të prekur e bën të domosdoshëm shqyrtimin e strategjive të reja, përfshirë planifikimin e qëndrueshëm urban që merr parasysh shëndetin e trurit.

“Shëndeti i trurit duhet të merret në konsideratë kur planifikojmë dhe zhvillojmë qytetet dhe zonat e banimit”, thotë Stenfors. Ajo shton se gjelbërimi pranë banesave mund të shërbejë si një burim i përbashkët për shëndetin publik, përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike dhe ruajtjen e biodiversitetit.

Për këtë arsye, studiuesit theksojnë rëndësinë e mbrojtjes së bimësisë ekzistuese dhe krijimit të hapësirave të gjelbra që janë të arritshme dhe të përdorshme për njerëz me nevoja dhe aftësi të ndryshme.