Anketa e Reuters: inflacioni i lartë global do të vazhdojë edhe vitin tjetër, ekonomistët ngrenë parashikimet për 2027-n

Inflacioni i lartë do të vazhdojë në ekonominë globale edhe vitin tjetër, sipas qindra ekonomistëve të anketuar nga Reuters, të cilët janë gjithnjë e më të shqetësuar se presionet e çmimeve do të rrënjosen përtej rritjes së kostove të energjisë të shkaktuar nga konflikti në Lindjen e Mesme. Më shumë se 500 ekonomistët e anketuar këtë muaj ngritën parashikimet e inflacionit për 2027-n për 31 nga 50 ekonomitë e anketuara dhe parashikimet e rritjes për 23 prej tyre.

Në qendër të shqetësimeve qëndron energjia. Çmimet e naftës së papërpunuar, që kanë qëndruar mbi 100 dollarë për fuçi që nga 7 tetori, arritën javën e kaluar nivelin më të lartë në gjashtë muaj, mbi 117 dollarë, dhe janë rritur më shumë se 60% që nga fillimi i luftës SHBA-Izrael me Iranin gati tetë muaj më parë. Janet Henry, kryeekonomiste globale në HSBC, tha: “Po bëhem shumë më e shqetësuar për inflacionin përsëri” dhe se sa më gjatë të zhvillohet e përshkallëzohet situata në Lindjen e Mesme dhe sa më shumë të ndërtohet shporta e gjerë e presioneve të çmimeve, aq më e madhe është gjasa për inflacion jo vetëm më të lartë, por edhe më të qëndrueshëm.

Shqetësimet po përhapen edhe në ekonomitë e zhvilluara, që zakonisht përjetojnë presione të ulëta çmimesh: ekonomistët ngritën parashikimet e inflacionit për 2027-n për 15 nga 21 ekonomitë e zhvilluara të mbuluara nga anketa. Kumulativisht, parashikimet mesatare të inflacionit për 2027-n gjatë tre anketave të fundit tremujore janë rritur me 0,7 pikë përqindjeje për Britaninë, 0,5 për eurozonën dhe vetëm 0,2 deri tani për SHBA-në; me 0,4 për Indinë dhe 0,5 për Brazilin.

Shumica e bankave qendrore i kanë rritur normat e interesit vetëm pak herë ose aspak, por mund të vijnë rritje të tjera nëse presionet e inflacionit zgjerohen, ndërsa një rënie globale e tregjeve të obligacioneve muajt e fundit i ka shtrënguar gjithashtu kushtet financiare përmes rendimenteve më të larta. Seth Carpenter, kryeekonomist global në Morgan Stanley, tha se çmimet më të larta të energjisë vazhdojnë të përhapen në ekonominë globale, por aktiviteti ekonomik mbetet elastik, i mbështetur nga cikli i investimeve i udhëhequr nga AI dhe aktivitet më i fortë se pritjet në disa rajone; sipas tij, tabloja e inflacionit është bërë më komplekse teksa po shfaqen shenja të kalimit të energjisë në masat bazë.

Më shumë se 1 trilion dollarë investime në teknologjinë e inteligjencës artificiale në nivel global që nga viti i kaluar i kanë bërë disa ekonomi më elastike, në një kohë kur kostot e jetesës po shtrydhin familjet dhe po formësojnë politikën kombëtare. Efektet e rritjes së çmimeve në buxhetet familjare kanë zënë vend qendror në fushata politike në mbarë botën: votuesit përpara zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA më 3 nëntor janë të preokupuar me këto çështje.

Krahasuar me dy anketat e mëparshme në prill dhe korrik, të cilat vizatonin një skenar rritjeje të dobët dhe inflacioni të lartë, parashikimet e fundit, siç njofton Reuters, anojnë drejt presioneve të çmimeve të shoqëruara me performancë ekonomike më të fortë. Ekonomistët ngritën parashikimet e rritjes globale në 3,0% për këtë vit dhe 3,2% për vitin tjetër, nga 2,9% dhe 3,1% në anketën e korrikut, megjithëse parashikimi për 2027-n është më i ulët se 3,4% që parashikon FMN-ja. SHBA-ja, e cila udhëheq në shpenzimet kapitale për AI që tani janë bërë shtytësi kryesor i rritjes së brendshme, pritet të zgjerohet 2,3% këtë vit dhe 2,1% në 2027-n.