Athina merr masa të ashpra kundër skuterëve elektrikë, ndërsa Evropa jep alarm sigurie

Shërbimi i policisë rrugore greke në rajonin e Atikës ka nisur një raund të ri kontrollesh intensive mbi skuterët elektrikë pas dy aksidenteve të rënda në Tinos dhe Glyka Nera, në të cilat një vajzë 14-vjeçare dhe një djalë 16-vjeçar u plagosën rëndë.

Kontrollet përqendrohen kryesisht në përdorimin e skuterëve elektrikë nga të miturit, si dhe në pajtueshmërinë e përgjithshme me Kodin Rrugor, ndërsa bizneset që shesin, furnizojnë ose japin me qira këto automjete po vihen gjithashtu nën shqyrtim, shkruan Euronews.

Theks i veçantë po i vihet qendrës së kryeqytetit, Athinës, ku përdorimi i skuterëve elektrikë është veçanërisht i përhapur. Në të njëjtën kohë, sipas policisë së trafikut, ka pasur disa ankesa për skuterë që braktisen në trotuare, duke zvogëluar hapësirën e disponueshme për këmbësorët.

3,700 vepra penale në më shumë se 6,000 kontrolle

Të dhënat nga Drejtoria e Trafikut të Atikës ilustrojnë shkallën e problemit.

Në tetë muajt e parë të vitit 2026, u kryen gjithsej 6,127 kontrolle ndaj përdoruesve të skuterëve elektrikë dhe u regjistruan 3,700 shkelje.

Nga këto, 1,844 kishin të bënin me skuterë me qira, ndërsa rreth 1,800 raste kishin të bënin me skuterë në pronësi private.

Shumica dërrmuese e shkelësve ishin të rritur: 3,544 persona. Megjithatë, u regjistruan edhe 156 shkelës të mitur, 20 prej tyre të moshës midis 12 dhe 15 vjeç dhe 136 më të vjetër se 15 vjeç.

Shkeljet më të shpeshta lidhen me drejtimin e mjetit pa helmetë mbrojtëse dhe shpejtësinë e tepërt. Ka edhe raste të përdorimit të skuterëve elektrikë në rrugë me shpejtësi të lartë dhe kalimit të semaforëve të kuq.

56 aksidente rrugore në tetë muaj

Shifrat mbi aksidentet janë edhe më shqetësuese. Në tetë muajt e parë të vitit, në Atikë u regjistruan 56 aksidente rrugore që përfshinin një skuter elektrik.

Tre persona u plagosën rëndë dhe 53 të tjerë pësuan lëndime të lehta.

Dy incidentet e fundit që përfshijnë të mitur e kanë rikthyer në plan të parë çështjen e zbatimit të rregullave, veçanërisht kufizimeve të moshës për përdoruesit.

Legjislacioni grek është shtrënguar tashmë. Përdorimi i skuterëve elektrikë është i ndaluar për personat nën 17 vjeç, është futur një kërkesë sigurimi dhe parashikohen penalitete më të rrepta për ngarjen e tyre në rrugë ku kufiri i shpejtësisë tejkalon 50 kilometra në orë.

Gjoba janë parashikuar gjithashtu për bizneset që shesin, japin me qira ose furnizojnë skuterë elektrikë për persona nën 17 vjeç.

Megjithatë, pavarësisht kuadrit më të rreptë, situata në rrugë sugjeron që zbatimi i tij mbetet një sfidë.

Evropa vendos kufizime për skuterët elektrikë

Debati nuk kufizohet vetëm në Greqi. Përhapja e skuterëve elektrikë si një mjet për mikromobilitet i ka detyruar shumë vende evropiane të kërkojnë një ekuilibër midis formave alternative të transportit, sigurisë rrugore dhe mbrojtjes së këmbësorëve.

Shembulli më radikal është Parisi. Që nga shtatori i vitit 2023, kryeqyteti francez ka ndaluar marrjen me qira të skuterëve elektrikë pa stacion, pas një votimi në të cilin 89% e pjesëmarrësve mbështetën heqjen e tyre. Tre kompanive që vepronin në qytet në atë kohë iu urdhërua të largonin automjetet e tyre.

Kufizimet në Paris u bënë edhe më të rrepta në gusht të vitit 2026. Mbajtja e një helmete dhe pajisjeve reflektuese tani është e detyrueshme për këdo që përdor një skuter elektrik në rrugët publike të qytetit dhe gjoba për mosmbajtjen e një helmete është 135 euro. Mosha minimale është 14 vjeç dhe shpejtësia maksimale e lejuar është 25 kilometra në orë.

Madridi ka ndjekur një rrugë të ngjashme. Në vitin 2024, këshilli bashkiak revokoi licencat e tre firmave të qirasë së skuterëve elektrikë që operonin në kryeqytetin spanjoll dhe deklaroi se nuk do të lëshonte licenca të reja.

Ndër arsyet që përmendi ishin boshllëqet në mbulimin e sigurimeve dhe dështimi për të zbatuar teknologjinë që do të parandalonte përdorimin ose parkimin e automjeteve në zona të ndaluara.

Në Bruksel, qeveria rajonale vendosi për një ndalim të plotë të përdorimit të përbashkët të skuterëve elektrikë nga 1 janari 2027. Licencat e kompanive ekzistuese skadojnë në fund të vitit 2026 dhe nuk do të rinovohen.

Vendimi u mor pas një rritjeje të ndjeshme të aksidenteve: në vitin 2025, u regjistruan 666 lëndime në incidente që përfshinin skuterët elektrikë në Rajonin e Brukselit, një rritje prej 26% krahasuar me vitin e kaluar.

Autoritetet gjithashtu theksojnë problemet që skuterët e braktisur u shkaktojnë këmbësorëve, si dhe përdorimin e tyre në aktivitete kriminale.

Helmeta, sigurimi dhe kufijtë e moshës

Italia ka zgjedhur një qasje të ndryshme, duke shtrënguar rregullat për vetë automjetet dhe për drejtuesit e tyre.

Ligji italian tani kërkon që të vishen helmeta, një shenjë identifikimi specifike për çdo skuter elektrik dhe sigurim të detyrueshëm për përgjegjësinë ndaj palëve të treta. Kërkesat e sigurimit hynë në fuqi në vitin 2026.

Në Finlandë, që nga qershori i vitit 2025, mosha minimale për përdorimin e shumicës së skuterëve elektrikë është 15 vjeç. Gjithashtu, është e ndaluar t’i jepet një automjet i tillë një fëmije nën moshën 15 vjeç. Në të njëjtën kohë, u vendos një limit alkooli prej 0.5% dhe policisë iu dha fuqia për të kryer teste alkooli dhe kontrolle për substanca narkotike tek përdoruesit.

Në Hungari, sigurimi i detyrueshëm është zgjeruar tashmë për disa kategori të skuterëve elektrikë, varësisht nga pesha dhe shpejtësia maksimale e tyre.

Në Gjermani, kuadri i ri shtrëngon përgjegjësinë e kompanive të qirasë së skuterëve elektrikë, të tilla si Lime dhe Bolt, në rast aksidenti.

Qëllimi është ta bëjë më të lehtë kompensimin e viktimave edhe kur drejtuesi i mjetit nuk mund të identifikohet, ndërsa kompanitë mund të mbahen përgjegjëse edhe për aksidentet e shkaktuara nga skuterët e braktisur të lënë në trotuare.

Shifrat janë treguese: skuterët me qira përbënin rreth 20% të skuterëve elektrikë të siguruar në vitin 2023, por ishin të lidhur me rreth 40% të kërkesave të lidhura me kompensimin.

Një kuadër më i rreptë po promovohet gjithashtu në Qipro, ku mosha minimale për përdorimin e një skuteri elektrik është rritur nga 14 në 17 vjeç.

Në të njëjtën kohë, një dekret është në shqyrtim publik që do të lejonte sekuestrimin e skuterëve elektrikë për 30 deri në 90 ditë në rast të shkeljeve të rënda, siç është ngarja nga persona nën 17 vjeç, përdorimi i tyre në rrugë ku ato janë të ndaluara ose tejkalimi i limitit prej 25 kilometrash në orë.

Emëruesi i përbashkët është përpjekja për të adresuar problemet që kanë dalë së bashku me përhapjen e shpejtë të mikromobilitetit: aksidentet rrugore, përdorimi nga fëmijët, ngarja në rrugë dhe trotuare të papërshtatshme dhe parkimi i pakontrolluar i automjeteve me qira.