BE-ja propozon ngadalësimin e reduktimeve të emetimeve për bizneset

Bashkimi Evropian ka prezantuar një paketë propozimesh që lehtëson ritmin e reduktimeve të kufizimeve të emetimeve për bizneset, si pjesë e ndryshimeve të mëdha në politikën klimatike. Ndryshimet në sistemin e tregtimit të emisioneve (ETS) synojnë t’u japin kompanive më shumë kohë për të ulur emetimet e karbonit: disa sektorë mund të vazhdojnë të marrin leje emetimi deri në vitin 2038 në vend të 2034, me kusht që të angazhohen në investime për dekarbonizim. Propozimet duhet të miratohen nga vendet anëtare dhe legjislatori i BE-së, një proces që mund të zgjasë deri në një vit, sipas zyrtarëve të BE-së; Komisioneri për klimën, Wopke Hoekstra, tha se po përdoret një qasje më të favorshme ndaj bizneseve.

Sipas bbc.co, Komisioni Evropian argumenton se ndryshimet sigurojnë përputhshmërinë e ETS me objektivin e BE-së për të ulur emetimet e karbonit me 90% deri në vitin 2040 krahasuar me nivelet e vitit 1990. ETS, i futur në përdorim që nga viti 2005, është instrumenti kryesor i BE-së për kufizimin e gazrave serrë, por ka pasur kritika nga disa vende anëtare; veçanërisht Italia e ka përshkruar skemën si një taksë de fakto që ka ndikuar në rritjen artificiale të çmimeve të energjisë.

Në kuadër të propozimeve, komisioni propozon ngadalësimin e normës së uljes së kuotave të lejeve: nga 4.3% aktualisht në rreth 3.7% nga viti 2031 dhe më pas në 1.7% nga viti 2036. Sistemi kërkon që industritë dhe termocentralet të blejnë leje për çdo ton dioksidi që emetojnë, duke krijuar një stimull ekonomik për teknologji më të pastra; kompanitë mund të blejnë ose tregtojnë leje dhe disa përfitojnë leje falas për të ruajtur konkurrueshmërinë me firma jashtë BE-së. Komisioni gjithashtu propozon të vazhdojë dhënien e lejeve falas deri në 2038, dhe të ofrojë 80% të tyre menjëherë për kompanitë që planifikojnë investime për dekarbonizim, ndërsa 20% do të jepen pasi të kryhen investimet.

Reagimet ndaj propozimeve kanë qenë të përziera. Ministrja e klimës e Polonisë, Paulina Hennig-Kloska, tha se Varshava do të kërkojë dobësimin e politikës më tej dhe e vlerësoi ndryshimin si një fitore për interesat kombëtare, ndërsa eurodeputeti gjerman i së Gjelbërve, Michael Bloss, paralajmëroi se planet mund të sjellin sasi të mëdha ndotjeje klimatike dhe të dëmtojnë cilësinë e jetës për brezat e ardhshëm.

Propozimet do të hyjnë në raundet e bisedimeve mes vendeve anëtare dhe ligjvënësve të BE-së para se të miratohen, dhe çdo vendim përfundimtar pritet të vijë pas këtij procesi legjislativ; raporton bbc.co.