Brandade — pureja klasike franceze e peshkut me hudhër dhe vaj ulliri

Brandade de morue është një nga pjatat më të dashura të kuzhinës provençale, e lindur në rajonin e Nîmes në Francën jugore. Siç përshkruajnë enciklopeditë e kuzhinës franceze, bëhet fjalë për një pure kremoze të merlucit të kripur (bacalà), të punuar me hudhër, vaj ulliri dhe qumësht të ngrohtë derisa të bëhet e butë si krem. Shërbehet tradicionalisht e ngrohtë, me bukë fshati të thekur ose patate të ziera, dhe shoqëron mrekullisht verën e bardhë.

Përbërësit (për 4 persona):

• 600 g fileto merluci të kripur (bacalà) — zhytur në ujë të ftohtë 24–48 orë, duke e ndërruar ujin disa herë
• 4 thelpinj hudhër
• 150 ml vaj ulliri ekstra të virgjër
• 200 ml qumësht i ngrohtë
• 2 patate mesatare (opsionale, për më shumë kremozitet)
• Kripë dhe piper i zi i bluar freskët, sipas shijes
• Bukë fshati e thekur, për servirje

Hapat e përgatitjes:

1. Ziejeni merlucin e shpëlarë mirë në ujë për 10–15 minuta, derisa të zbutet. Kullojeni, hiqni lëkurën dhe halat me kujdes dhe coptojeni në copa të vogla.
2. Nëse përdorni patate, ziejini veçmas derisa të zbuten plotësisht dhe kullojini.
3. Në një tenxhere të thellë vendosni peshkun, hudhrën e shtypur dhe pak qumësht të ngrohtë. Ngroheni në zjarr të ulët dhe filloni ta shtypni me pirun ose ta punoni me lugë druri.
4. Shtoni gradualisht vajin e ullirit në fije të hollë, duke e përzier vazhdimisht si majonezë, dhe alternojeni me qumështin e ngrohtë. Nëse përdorni patate, shtojini të shtypura në këtë fazë.
5. Vazhdoni derisa masa të bëhet e butë, kremoze dhe homogjene. Rregulloni kripën dhe piperin sipas shijes (kujdes me kripën — peshku i kripur e mban shijen).
6. Servireni të ngrohtë në një pjatë të thellë, me pak vaj ulliri sipër dhe bukë të thekur anash.

Koha e përgatitjes: 30 minuta (plus koha e zhytjes së peshkut). Koha e gatimit: 20 minuta. Porcionet: 4.