«Coming Home»: Artisti afgan Aziz Hazara sjell në Nju Jork “mbeturinat” e ushtrisë amerikane nga baza e Bagram-it

Aziz Hazara (l. 1992, Wardak, Afganistan; jeton e punon në Kabul dhe Berlin) çel ekspozitën e tij të parë solo në SHBA, “Aziz Hazara: Coming Home”, në SculptureCenter, Long Island City, Nju Jork. Ekspozita hap dyert më 19 shtator 2026, nga ora 2 deri në 4 pasdite, dhe qëndron e hapur deri më 28 dhjetor 2026; kuratori i saj është Sohrab Mohebbi, drejtor i SculptureCenter.

Për herë të parë ekspozohet i plotë trupi i materialit që Hazara mblodhi e transportoi për pesë vjet: mbeturina nga baza ajrore e Bagram-it, pas tërheqjes së befasishme amerikane nga Afganistani — çajdanë të ngrënë nga ndryshku, skanerë të vjetër, gjunjëzore kamuflazhi — të blera në tregun “Bush Bazaar” të krijuar nga trupat amerikane. Transporti zgjati pesë vjet për shkak të sanksioneve ndërkombëtare dhe zinxhirëve të furnizimit, në një kohë kur bashkëpunimi ndërkombëtar me talebanët ka qenë i kufizuar që nga 2021.

Projekti u porosit fillimisht nga Mohebbi për Karneginë Internacionalen 2022 dhe u përmend në katalogun e saj, ku përfshihej edhe një intervistë me Hazara-n nga kuratori Muheb Esmat. Instalimi video “I Love Bagram” (2025) pati premierën në Bienalen e Sharjah-s. Vetë artisti e përmbledh idenë e projektit me fjalët: “The empire is basically made up of containers and subcontractors” (“perandoria në thelb përbëhet nga kontejnerë dhe nënkontraktorë”), ndërsa shton: “We cannot make a life out of American garbage” (“nuk mund të ndërtojmë jetë nga plehrat amerikane”) — ky mbeturinë, thotë ai, duhet të qëndrojë në “shtëpinë e Uncle Sam-it”.

Revista frieze i kushtoi dosier në numrin 261, ku Ahmad Azizy gjurmon zinxhirët e furnizimit të mbeturinave ushtarake amerikane në projektin Coming Home. Të dhënat janë tronditëse: në netët e fundit të okupimit u dogjën mbi 400 tonë mbeturina në gropa të hapura, përfshirë bateri e bojëra.

Burimi: USA Art News (përmes ARTnews)