Vepra e Renoir-it e quajtur falsifikim rezulton origjinale: shtampa e rrallë e provës ekspozohet në Heidelberg

Një vepër e Pierre-Auguste Renoir-it, e klasifikuar si falsifikim pas vlerësimit të një galerie në Nju Jork, rezultoi në fakt një shtampë origjinale dhe jashtëzakonisht e rrallë prove, siç njofton Universiteti i Heidelberg-ut në njoftimin e tij të 10 nëntorit. Vepra iu ofrua në vitin 2023 profesorit Henry Keazor, themelues i koleksionit të studimeve të falsifikimeve në Heidelberg, gjatë zbrazjes së një banese; pronari e kishte marrë në vitet ’70 nga trashëgimia e një miku që kishte një galeri.

“Që kur e shpaketova, vura re menjëherë se ishte një shtampë, jo një vizatim origjinal me laps”, rrëfen Keazor. Së bashku me studentët e tij në Institutin për Historinë Europiane të Artit, ai u përpoq ta vendoste veprën në korpusin e krijimtarisë së Renoir-it. Kërkimet historike treguan se motivi i aktorit të portretizuar ishte identik me një litografi të njohur të Renoir-it nga portofoli i artistit “Germinal”, i botuar në vitin 1899 në vetëm 100 kopje, me shtampa origjinale edhe nga Edgar Degas, Vincent van Gogh dhe Henri de Toulouse-Lautrec.

Studiuesit përjashtuan mundësinë që shtampa të ishte pjesë e atij portofoli: më goditësja ishte firma, e cila te kopjet e portofolit shfaqet e shtypur, ndërsa te kjo vepër është e shkruar me dorë. Specialistë ndërkombëtarë e konfirmuan dyshimin për një origjinal. “Firma është shkruar me dorë me shkumës të zi yndyror dhe mikroskopi tregoi strukturën e letrës së autotipisë, mbi të cilën Renoir skicoi konturin për dy gurët me të cilët u shtypën nuancat e zeza dhe gri”, shpjegon historiani i artit.

Zgjidhja e enigmës është se bëhet fjalë për një shtampë prove, të realizuar vetëm me njërin nga dy gurët e shtypit. Meqë firma ndodhej në gurin tjetër, Renoir e shtoi atë me dorë, duke e bërë provën një vepër plotësisht të vlefshme. Sipas Keazor-it, në tregun e artit gjetja e shtampave të tilla prove është një dukuri jashtëzakonisht e rrallë.

Shtampa do të ekspozohet në ekspozitën kabinete “Riddle around Renoir” (Enigma rreth Renoir-it), së bashku me vepra të tjera, mes tyre edhe një vizatim të falsifikuar të Renoir-it nga koleksioni i universitetit. Ekspozita hapet më 26 nëntor 2026 dhe qëndron e hapur deri më 21 mars 2027 në Muzeun Kurpfälzisches në Heidelberg; pas saj, në konsultim me pronarin e mëparshëm, do të vendoset se ku do të ruhet vepra në të ardhmen. Koleksioni i studimeve të falsifikimeve në Heidelberg u themelua në vitin 2021 dhe sot numëron rreth 140 vepra të falsifikuara, nga periudha e hershme moderne deri në shekullin XXI.