Dronët rusë me motor reaktiv po tejkalojnë mbrojtjen ajrore të Ukrainës: prodhuesit garojnë për interceptorë të rinj

Dronët e rinj rusë me motor reaktiv po e përshkojnë qiellin e natës mbi Kiev me qindra kilometra në orë, duke u lënë njësive ukrainase të mbrojtjes ajrore vetëm pak çaste për t’i kapur — dhe shpesh kjo kohë nuk mjafton. Ndërkohë kompanitë e mbrojtjes garojnë për të ndërtuar një brez të ri interceptorësh, siç raporton Associated Press.

Sipas agjencisë amerikane të lajmeve Associated Press, e cila ka ndjekur nga afër punën e një njësie të mbrojtjes ajrore pranë Kievit, dronët e rinj rusë të tipit Shahed, të pajisur me motor reaktiv, lëvizin aq shpejt sa ekuipazhet shpesh nuk arrijnë t’i “kyçin” siç duhet. “Ata lëvizin aq shpejt sa nuk mund t’u vendosim një bllokim të duhur”, i tha AP-së Volodymyr Serdiuk, komandant i një njësie të mbrojtjes ajrore. Ekipi i tij e nis turnin e natës në orën 8 të mbrëmjes, duke vëzhguar radarin përmes një tableti — por dronët shpesh fluturojnë shumë lart dhe shumë shpejt për t’u goditur me saktësi.

Dronët po drejtojnë një taktikë të re, të përshkallëzuar në javët e fundit: goditjen e infrastrukturës që mban gjallë ekonominë e luftës së Ukrainës. Në shënjestër kanë qenë sistemet energjetike, industritë kyçe, hekurudhat, zyrat postare, qendrat tregtare, rrjetet e telekomunikacionit, stacionet e karburantit dhe eksportet e drithit. Kieve gjithnjë e më shumë po i ngjan një qyteti të vijës së frontit: shpërthimet dëgjohen ditë e natë dhe banorët vrapojnë për strehim nga goditjet që arrijnë gjithnjë e më afër qendrës së qytetit.

Ukraina po përpiqet të mbajë ritmin me kundërmasa. Mbrojtja ajrore përdor luftën elektronike dhe inteligjencën artificiale për t’i drejtuar dronët armiq në korridore të ngushta qiellore, duke u dhënë interceptorëve më shumë mundësi kapjeje. Por interceptuesit më të shpejtë ukrainas arrijnë 300–400 kilometra në orë — jo mjaftueshëm për kërcënimin e ri. Zyrtarët ukrainas thonë se interceptuesit e rinj që po testohen kanë goditur me sukses disa dronë me motor reaktiv, ndërsa ekuipazhet kanë nisur stërvitjen me një model të ri me sistem ftohjeje për bateritë. Një tjetër sfidë është arsenali rus i raketave balistike, ndërsa Ukraina po i mbaron raketat interceptuese; avionët F-16 mund t’i ndalojnë dronët, por kërkojnë shumë mirëmbajtje dhe shumë janë jashtë shërbimit.

Ndërkohë prodhuesit ukrainas garojnë me kohën për të ngritur prodhimin industrial. “Tani jemi në një garë për shpejtësinë”, i tha AP-së Oleksii Babenko, shefi ekzekutiv i Vyriy Drones, duke shtuar se kompanitë po zhvillojnë sisteme të reja propulsioni dhe udhëheqje autonome. Një nga ngushticat kryesore është mungesa e mini-motorëve turbojet — furnizimi vjen kryesisht nga prodhues evropianë me kapacitet shumë më të ulët se nevojat e Ukrainës. Sipas Babenko, mund të duhen tre deri në katër muaj për të mbyllur hendekun; analisti ushtarak Taras Chmut e vendos afatin në gjashtë muaj ose më shumë. Presidenti Volodymyr Zelensky ka kërkuar përshpejtimin e prodhimit.