⛅
Tiranë 14°C · Pjesërisht vranët 03 Nëntor 2026
S&P 500 7,541 ▼0.51%
DOW 51,984 ▲0.41%
NASDAQ 25,164 ▼1.07%
NAFTA 95.42 ▼1.08%
ARI 3,962 ▼0.18%
💱 VALUTAT
EUR/USD 1.1195 EUR/GBP 0.8350 EUR/CHF 0.9176 EUR/ALL 91.0200 EUR/MKD 61.4970 EUR/RSD 117.5648 EUR/TRY 55.9660 EUR/JPY 176.79 EUR/CAD 1.5650 EUR/USD 1.1195 EUR/GBP 0.8350 EUR/CHF 0.9176 EUR/ALL 91.0200 EUR/MKD 61.4970 EUR/RSD 117.5648 EUR/TRY 55.9660 EUR/JPY 176.79 EUR/CAD 1.5650
₿ CRYPTO
BTC $77,245 ▼ -0.87% ETH $2,286 ▼ -0.19% XRP $1.2815 ▲ +2.3% SOL $93.3300 ▼ -0.8%
S&P 500 7,541 ▼0.51 % DOW 51,984 ▲0.41 % NASDAQ 25,164 ▼1.07 % NAFTA 95.42 ▼1.08 % ARI 3,962 ▼0.18 % S&P 500 7,541 ▼0.51 % DOW 51,984 ▲0.41 % NASDAQ 25,164 ▼1.07 % NAFTA 95.42 ▼1.08 % ARI 3,962 ▼0.18 %
EUR/USD 1.1195 EUR/GBP 0.8350 EUR/CHF 0.9176 EUR/ALL 91.0200 EUR/MKD 61.4970 EUR/RSD 117.5648 EUR/TRY 55.9660 EUR/JPY 176.79 EUR/CAD 1.5650 EUR/USD 1.1195 EUR/GBP 0.8350 EUR/CHF 0.9176 EUR/ALL 91.0200 EUR/MKD 61.4970 EUR/RSD 117.5648 EUR/TRY 55.9660 EUR/JPY 176.79 EUR/CAD 1.5650
03 Nën 2026
Breaking
Bota

Elefantët ndikojnë në ekosistem edhe pas vdekjes, gjurmët e tyre zgjasin deri në 8 vjet

– Elefantët afrikanë luajnë një rol thelbësor në ekuilibrin ekologjik të savanës, por ndikimi i tyre në natyrë nuk përfundon me vdekjen. Një studim i ri, i publikuar në revistën shkencore “Proceedings of the National Academy of Sciences”, tregon se trupat e elefantëve vazhdojnë të ndryshojnë ekosistemin deri në tetë vjet pas dekompozimit të plotë, shkruan focus.it.

Studimi, i realizuar nga një ekip studiuesish të Universitetit të Kalifornisë në Santa Barbara (UC Santa Barbara), hedh dritë mbi ndikimin që kanë mbetjet e këtyre kafshëve në tokë dhe në rigjenerimin e bimësisë.

Gjithçka nisi në vitin 2009, kur studiuesi Dave Thompson dëshmoi ngordhjen e një prej elefantëve të njohur të Parkut Kombëtar Kruger në Afrikën e Jugut, të quajtur Alexander.

Duke vëzhguar procesin e dekompozimit të trupit të kafshës gjatë disa muajve, Thompson u interesua për mënyrën se si këto mbetje ndikojnë në mjedisin përreth. Ky vëzhgim shërbeu si pikënisje për një studim më të gjerë, rezultatet e të cilit u publikuan 17 vjet më vonë.

Sipas studiuesve, një nga efektet e para të ngordhjes së elefantëve është zhdukja e bimësisë në zonën ku bie trupi i tyre. Për shkak të përmasave të mëdha, kufoma mbulon dhe shkatërron bimësinë ekzistuese, duke krijuar një hapësirë ku komunitetet bimore pësojnë një ndryshim të plotë.

Gjatë dekompozimit, trupi çliron në tokë sasi të mëdha lëndësh ushqyese, veçanërisht azot, por edhe përbërës si amoniaku, të cilët në fazat e para pengojnë rigjenerimin e bimëve. Ndërkohë, bakteret e tokës përfitojnë nga përqendrimi i lartë i lëndëve ushqyese.

Me kalimin e kohës, përbërësit toksikë shpërbëhen ose largohen nga toka dhe bimësia nis të rikthehet. Fillimisht shfaqen disa lloje bimësh që rriten shpejt, ndërsa më pas rikthehen gradualisht edhe speciet më të mëdha.

Megjithatë, ky proces përballet me një tjetër pengesë: bimësia e rigjeneruar është veçanërisht e pasur me lëndë ushqyese, duke tërhequr shpejt barngrënësit, të cilët ushqehen me të.

Për të studiuar më mirë këtë proces, ekipi kërkimor ka rrethuar me gardhe disa zona ku janë gjetur mbetjet e elefantëve, me qëllim vëzhgimin e rritjes së bimësisë pa ndërhyrjen e kafshëve të tjera.

Gjetjet konfirmojnë se ndikimi ekologjik i elefantëve është shumë më i gjerë nga sa mendohej, pasi ata vazhdojnë të formësojnë mjedisin natyror edhe shumë kohë pas vdekjes.

Komentet

Bëhu i pari që komenton!

Lini një Koment të Ri

Për t'u përgjigjur një komenti specifik, kliko butonin 💬 Përgjigju poshtë atij komenti.

🔒 Komenti juaj do të publikohet pas miratimit nga moderatori.