Hapet sot në Milwaukee «Chosen Heroes»: krijuesit hebrenj që shpikën superheronjtë modernë

Superman, Batman, Captain America dhe X-Men janë ndër heronjtë më të njohur të kulturës popullore, por historia e krijuesve të tyre është shumë më pak e njohur. Këtë histori e rrëfen ekspozita «Chosen Heroes: The Jewish Comics Experience», e cila hapet sot, më 16 tetor, në Jewish Museum Milwaukee dhe do të qëndrojë e hapur deri më 14 shkurt 2027, siç njofton Superman Super Site, ndërsa datat dhe përshkrimi i ekspozitës konfirmohen edhe në faqen zyrtare të muzeut.

Ekspozita mbledh vepra origjinale, botime të rralla dhe artefakte historike dhe ndjek më shumë se një shekull risish në komikët hebrenj, nga lindja e heronjve me mantel te romanet grafike të sotme. Në qendër janë krijues si Jerry Siegel, Joe Shuster, Bob Kane, Jack Kirby, Stan Lee, Will Eisner dhe Art Spiegelman, përvoja e të cilëve — e formuar nga jeta hebreje, emigrimi dhe ndjenja e të qenit të jashtëm — u pasqyrua te personazhet që fshihnin identitete të fshehta, mbronin më të dobëtit dhe përballeshin me paragjykimin.

Hapja shoqërohet nga një mbrëmje paraprake më 15 tetor, me një bisedë mbi identitetin, imagjinatën dhe komikët amerikanë nga kuratorja dhe historiania Dr. Miriam Eve Mora. Kuratorja kryesore e muzeut, Molly Dubin, thekson se artistët dhe shkrimtarët hebrenj nuk hynë rastësisht në industrinë e komikëve: në një kohë kur antisemitizmi ua kufizonte mundësitë në fusha më të konsoliduara, komikët u ofruan një hapësirë ku mund të krijonin rrugën e tyre.

Pesë mikro-ekspozita ndriçojnë rrënjët hebreje të industrisë së komikëve, rrëfimin nëpër gjuhët dhe komunitetet hebreje, shprehjet e identitetit dhe kujtesës, reagimet ndaj momenteve kyçe të historisë hebreje dhe përdorimin e komikëve kundër fashizmit — nga legjenda e lashtë e Golem-it te «Maus» i Spiegelman-it. Ekspozita sjell edhe artefakte me burim lokal, që e lidhin komunitetin e Milwaukee-t me temat e saj më të gjera.

«Chosen Heroes» u krijua nga Center for Jewish History, me kontribute të American Jewish Historical Society, American Sephardi Federation, Leo Baeck Institute, Yeshiva University Museum dhe YIVO Institute for Jewish Research. Sipas muzeut, komikët tregojnë shumë më tepër se argëtim popullor: ato zbulojnë njerëzit dhe kohët që i prodhuan, si dhe mënyrën se si historia, mitologjia dhe traditat hebreje ushqyen një shekull rrëfimi vizual të guximshëm.