Ibrahim Mahama hap në Paris ekspozitën më ambicioze: «The Harvest Season» te Fondation Cartier, me fabrikën e xhamit të Ganës të rindërtuar

Artisti ganez Ibrahim Mahama do të hapë javën e ardhshme ekspozitën e tij më ambicioze, «The Harvest Season», te Fondation Cartier pour l’art contemporain në Paris, duke marrë nën kontroll të gjithë ndërtesën e re të fondacionit te Place du Palais-Royal, përballë Luvrit, siç njofton ARTnews. Ekspozita, e kuruar nga Aby Gaye-Duparc, hapet më 22 tetor dhe zgjat deri më 28 shkurt 2027; Mahama shoqërohet nga nëntë artistë e kolektive bashkëpunëtorë, mes tyre mentori i tij Dorothy Akpene Amenuke, fotografi James Barnor, piktori Gideon Appah dhe kolektivi kongolez CATPC.

Zemra e ekspozitës është versioni i ri i instalacionit «Parliament of Ghosts», i prezantuar për herë të parë në vitin 2019: sedilje trenash të hedhura, traversa hekurudhore, mobilie shkollash, thasë jute dhe arkiva qeveritare, kësaj here të shoqëruara nga rreth 200 stola mbretërorë të mbledhur e të restauruar të mbretërisë Asante. Ndryshe nga praktika e zakonshme e muzeve, ku stola të tillë — shpesh të plaçkitur — ekspozohen pas xhamit, te Fondation Cartier vizitorët do t’i kenë të lirë t’i prekin e t’i përdorin për qëllimin e tyre fillestar, si objekte «të gjalla». Mahama synon kështu ta kthejë përmbys debatin për kthimin e objekteve afrikane: çfarë ndodh kur ato paraqiten në Europë si artefakte kulturore aktive, e jo si eksponate statike?

Projekti i dytë i madh, «Things Fall Apart» — sipas romanit të vitit 1958 të Chinua Achebe-së — ka në qendër fabrikën e xhamit Aboso, e ngritur në vitin 1966 nga presidenti i parë i Ganës, Kwame Nkrumah, si pjesë e industrializimit të vendit para rrëzimit të tij. Mahama e bleu fabrikën e braktisur rreth dy vjet më parë, me fondet e prodhimit të Fondation Cartier; instalacioni i Parisit është vetëm një pjesë e vogël e projektit, ndërsa fabrika po rindërtohet në hapësira si Red Clay Studio në Tamale. Pas mbylljes së ekspozitës, ajo do të kthehet në Ganë për një instalim të përhershëm në Kumasi, ku artisti planifikon një institucion të ri. Ekspozita përfshin edhe vepra për sistemin hekurudhor ganez dhe një instalacion të ri tekstili — pëlhura ganeze, thasë jute dhe materiale të gjetura — që do të varet përgjatë arkadave të fasadës së ndërtesës.

Mahama, i njohur në mbarë botën për instalacionet monumentale me thasë jute të konsumuar, me të cilat u shfaq në Bienalen e Venecias të vitit 2015 të kuruar nga Okwui Enwezor, kryesoi në vitin 2025 listën Power 100 të ArtReview — afrikani i parë në krye të saj — dhe atë vit mori edhe Art Basel Gold Award; në vitin 2026 fitoi çmimin Arnold Bode, ndërsa së fundmi Franca e emëroi kalorës të Urdhrit të Arteve dhe Letrave. Të ardhurat nga shitjet e veprave financojnë institucionet që ai vetë ka themeluar në Tamale, në veri të Ganës — Red Clay Studio dhe Savannah Centre for Contemporary Art — si dhe ringjalljen e ndërtesave, fabrikave e avionëve të braktisur si hapësira arti e arsimi, si Nkrumah Voli-ni. «Jetojmë dhe punojmë në një komunitet dhe askush nuk është ishull më vete; praktikën time e kam ndërtuar mbi idenë e kolektivitetit», i tha ai ARTnews-it.

«The Harvest Season» është një nga ekspozitat e para të mëdha të Mahama-së që nga sulmi që pësoi në fillim të këtij viti në Tamale nga një njësi e operacioneve speciale e policisë ganeze; artisti tha se mbështetja e komunitetit pas sulmit e kishte «mahnuar» dhe e quajti atë «fantastike». Sipas kuratores Gaye-Duparc, praktika e tij ka dy anë: instalacionet e dukshme dhe puna themelore në Tamale, që ndërton infrastrukturë artistike dhe zgjeron qasjen në art për komunitete të lëna pas dore.