Paraíso zbarkon në Londër: panairi i parë i artit latin-amerikan në kryeqytetin britanik që nga viti 2015, me ekspozitën e Ehrenberg-ut që priti dhjetë vjet

Në mes të Javës Frieze, Londra ka një panair të ri: Paraíso, i pari panair i kushtuar tërësisht artit latin-amerikan në kryeqytetin britanik që kur Pinta e mbylli edicionin e saj londinez në vitin 2015, siç njofton The Art Newspaper. Panairi është themeluar nga Javier Calderón, i cili ka hapur në Londër edhe Somers Gallery, galeri me fokus te arti latin-amerikan, ndërsa edicioni i tij i parë mbledh 22 ekspozues dhe ka një fokus të veçantë te arti meksikan. Skena është Ambika P3, një hapësirë e madhe nëntokësore dhe ish-sallë ndërtimi prej betoni në 35 Marylebone Road, ku panairi qëndron i hapur deri më 18 tetor.

Që në hyrje të panairit qëndron ekspozita që priti dhjetë vjet për t’u parë: «Felipe Ehrenberg: 26 Maculate Letters from Mexico | An Unfinished Conversation» paraqet vepra të papara më parë të artistit konceptual dhe mimeografit meksikan të ndjerë, Felipe Ehrenberg. Gjatë mërgimit në Angli në fund të viteve ’60 dhe në fillim të viteve ’70, Ehrenberg u dashurua me shërbimin postar britanik, gjë që e frymëzoi të niste praktikën e tij të mail art-it: letra, karta dhe zarfe të punuara me kolazhe dixhitale e me dorë, të dërguara me postë si vepra arti më vete.

Veprat që ekspozohen në stendën e Somers Gallery kurohen nga vetë marrësja e tyre, Fortunata Calabrò, studiuese dhe mike e artistit. Letrat duhej të ishin mbledhur në një ekspozitë që në vitin 2016, por shfaqja u anulua kur shëndeti i Ehrenberg-ut u përkeqësua; artisti vdiq një vit më pas. Për Paraíso-n, Calabrò e ka ringjallur ekspozitën e anuluar, duke përfshirë dokumente arkivore dhe fotografi nga shfaqja e vitit 2016, mail art më të hershëm me kolazhe dore dhe një libër të ri artisti me edicion të kufizuar. Ekspozitën e lidh një fjali e vetë artistit: «Kush dërgon një letër, gjithmonë është në pritje të një përgjigjeje».

Galerite pjesëmarrëse vijnë nga Meksika, Argjentina, Kolumbia, Kili, Peruja dhe Bolivia, si dhe nga galeri britanike me fokus rajonal, si Astéri Contemporary, e specializuar për artistë nga Britania dhe Brazili. «Ishte shumë latine nga ana jonë», thotë Manuela Rodríguez, konsulente arti dhe partnere e panairit, duke iu referuar mënyrës komunitare me të cilën ekipi i solli galeritë në bord përmes rrjetit të vet. Rodríguez merr pjesë edhe si ekspozuese, me gjashtë artistë latinë nga Royal College of Art përmes konsulencës së saj me seli në Bogotá, LAACC, të bashkëthemeluar me Laura Montañés.

Çmimet janë të arritshme: disa vepra në stendën e LAACC kushtojnë vetëm 300 stërlina dhe shumë vepra nëpër panair kanë çmime me katër shifra, përfshirë edhe mail art-in e Ehrenberg-ut; blerësit me xhepa më të thellë mund të drejtohen te galeria Acapulco 62 e Qytetit të Meksikës, që ofron një skulpturë monumentale në dru të Germán Venegas për 64,000 stërlina. Parapamja VIP e së enjtes tërhoqi një publik të përzier por entuziast, me galeri që raportuan oferta që në orën e parë; edhe Artnet News e ka quajtur Paraíso-n «triumfi surprizë i sezonit». Organizatorët do ta masin suksesin deri në mbylljen e së dielës në mbrëmje, nëse arrijnë ta rifamiljarizojnë publikun britanik me artin dhe kulturën latin-amerikane.