Investitorët e huaj: Modeli Euro do t’u kushtojë 38 kompanive deri në 30 milionë euro në vit

Këshilli i Investitorëve të Huaj në Mal të Zi (SSICG) i ka dërguar Qeverisë së Malit të Zi një analizë të detajuar të modelit Euro, duke i kërkuar asaj që të bëjë një analizë të plotë të ndikimit të tij në ekonomi dhe në financat publike dhe të shqyrtojë zbatimin me faza, siç njofton Portal ETV, duke iu referuar agjencisë Mina business dhe analizës në të cilën patën qasje Vijesti.

Sipas analizës, për 38 kompanitë anëtare të Këshillit, të cilat punësojnë 5.250 punëtorë të përhershëm dhe rreth 1.000 punëtorë sezonalë, zbatimi i modelit do t’i rrisë kostot e biznesit me 27,6 deri në 30 milionë euro në vit, ose rreth 4.800 euro për punëtor në vit. Në varësi të veprimtarisë dhe të pagave të deritanishme, rritja e kostos së punës mund të arrijë deri në 78 për qind.

Analiza paralajmëron se rritja e kostove do të përkthehet në rritje çmimesh dhe në ulje të konkurrueshmërisë, veçanërisht për eksportuesit dhe për ekonominë turistike. Rrezik i veçantë theksohet për turizmin, një pjesë e të cilit i ka tashmë të kontraktuara çmimet e aranzhmaneve për sezonin e ardhshëm, ndërsa kostot e punës rriten ndjeshëm. Rritja e menjëhershme, sipas analizës, mund të çojë në ulje të numrit të punëtorëve të angazhuar, të vëllimit të shërbimeve dhe të periudhës së punës së objekteve, ndërsa për kompanitë ku kostot shtesë të pagave do të kalonin fitimin aktual operativ, rritja nuk do të ishte e qëndrueshme afatgjatë pa përshtatje të biznesit.

Për shkak të heqjes së kontributeve për pensionet (PIO), pritet një ulje e ndjeshme e të ardhurave shtetërore. Si kompensim përmendet propozimi për rritjen e tatimit mbi fitimin e ndërmarrjeve nga 12 për qind në 15 për qind, ndërsa rritja e TVSH-së nga 21 për qind në 23 për qind nuk paraqitet si masë e konfirmuar, por spekulohet si e mundshme. Analiza kërkon vlerësimin e efektit inflacionist dhe shpërndarës të këtyre ndryshimeve. Ajo përfshiu rritjen e pagave minimale në 1.000, 1.250 dhe 1.400 euro sipas kualifikimit të vendit të punës, heqjen e një pjese të kontributeve dhe ndryshimet në tatimin e pagave dhe të fitimit.

Në rekomandimet e saj, analiza kërkon që para zbatimit, i cili është paralajmëruar për 1 janar, të bëhen analiza të detajuara për të gjitha segmentet e ekonomisë, për buxhetet shtetëror e komunal dhe për qëndrueshmërinë e Fondit PIO, si dhe të analizohen veprimtaritë me shumë punë, eksportuesit, punëdhënësit sezonalë dhe ndërmarrjet e vogla. Ku të dhënat tregojnë rritje të theksuar të kostos, rekomandohet të mendohet fazim i kufizuar në kohë ose mbështetje e synuar, me kritere publike e të matshme, pa subvencione të përgjithshme të përhershme, ndërsa dinamika e zbatimit duhet të njoftohet mjaft herët që kompanitë të përshtatin buxhetet, kontratat, planet e punësimit dhe çmimoret.