Laika, qeni endacak që u bë krijesa e parë e gjallë në orbitën e Tokës

– Një qenush endacak nga rrugët e Moskës u bë pjesë e historisë së njerëzimit, duke udhëtuar në hapësirë në një mision nga i cili nuk do të kthehej kurrë. Laika, qeni i dërguar në orbitën e Tokës nga Bashkimi Sovjetik më 3 nëntor 1957, u bë krijesa e parë e gjallë që përshkoi orbitën e planetit tonë.

Misioni u realizua me anijen kozmike “Sputnik 2”, vetëm një muaj pas lëshimit të “Sputnik 1”, satelitit të parë artificial të Tokës. Në kulmin e garës hapësinore mes Bashkimit Sovjetik dhe Shteteve të Bashkuara, fluturimi i Laikës synonte të ndihmonte shkencëtarët të kuptonin nëse një organizëm i gjallë mund t’i mbijetonte kushteve të udhëtimit në hapësirë.

Laika ishte një qenush i vogël, i marrë nga rruga dhe i përzgjedhur për programin sovjetik të kërkimeve hapësinore. Emri i saj lidhet me fjalën ruse që nënkupton lehjen e qenit, ndërsa emri i saj fillestar ishte Kudryavka.

Megjithatë, pas arritjes historike fshihej një e vërtetë tragjike: anija nuk ishte projektuar për ta kthyer Laikën në Tokë. Për shkak të mungesës së një sistemi të përshtatshëm për rikthimin dhe të problemeve me kontrollin e temperaturës, ajo vdiq vetëm pak orë pas nisjes, sipas të dhënave të publikuara më vonë.

Për dekada, historia e Laikës u përdor si simbol i përparimit shkencor dhe i ambicies së njerëzimit për të eksploruar hapësirën. Por ajo mbetet edhe një kujtesë e kostos që mund të shoqërojë përparimin teknologjik, veçanërisht kur eksperimentet përfshijnë qenie të gjalla.

Fluturimi i saj nuk ishte udhëtimi i parë i një kafshe në hapësirë, por ishte i pari që e vendosi një kafshë në orbitën e Tokës. Më pas, programe të tjera hapësinore vijuan me misione që synonin të siguronin kthimin e sigurt të kafshëve, duke hapur rrugën drejt fluturimeve me njerëz.

Pothuajse shtatë dekada më vonë, Laika mbetet një nga figurat më të njohura të historisë së eksplorimit hapësinor: një qenush endacak që u bë pjesë e një prej arritjeve më të mëdha shkencore të shekullit XX, por që nuk pati mundësinë të kthehej në shtëpi.