Mali i Zi ndalon patatet dhe mjaltin nga Kosova, DHTIK kërkon masa urgjente për eksportuesit

Sipas raportimit të RTK-së, Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë së Kosovës (DHTIK) ka kërkuar sqarime të menjëhershme dhe masa urgjente nga institucionet e vendit, pasi njoftimi se Mali i Zi ka ndaluar importin e patateve dhe të mjaltit me origjinë nga Kosova ka krijuar paqartësi te eksportuesit vendorë. Sipas DHTIK-së, deklarata e ministres në detyrë të Tregtisë dhe Industrisë, Mimoza Kusari-Lila, për mbylljen e kufirit për mallrat kosovare ka shkaktuar konfuzion te bizneset, të cilat nuk e dinë saktësisht cilat produkte preken dhe si do të zbatohet vendimi.

DHTIK u kërkon institucioneve përgjegjëse, në veçanti Ministrisë së Tregtisë dhe Industrisë, sqarim zyrtar e të hollësishëm për produktet që i përfshin vendimi malazez dhe angazhim në nivel shtetëror në komunikimin me autoritetet e Malit të Zi, në mënyrë që të shmangen dëmet ekonomike dhe të ruhen marrëdhëniet tregtare rajonale. Patatja dhe mjalti, siç thekson Dhoma, janë ndër produktet kosovare më të eksportuara drejt Malit të Zi, ndaj çdo kufizim i prek drejtpërdrejt prodhuesit dhe eksportuesit vendorë, si dhe bilancin tregtar të Kosovës.

Zëvendëskryetari i DHTIK-së, Arsim Çitaku, ka thënë për RTK-në se paqartësia kryesore është nëse vendimi prek edhe produkte të tjera. Për mjaltin, nëse ndalimi bazohet në analiza ku është gjetur diçka, ai mund të jetë i arsyetueshëm, por për pataten nuk ka asnjë shpjegim pse është ndaluar. Çitaku e ka quajtur veprimin e Malit të Zi të ngutshëm dhe jo në frymën e CEFTA-s dhe të marrëveshjeve të tregtisë së lirë, duke shprehur bindjen se Qeveria e Kosovës do t’i ndërmarrë hapat e saj dhe se çështja do të sqarohet shpejt, pa vështirësi të mëdha për eksportuesit.

Ndërkaq, siç njofton Telegrafi, DHTIK ka shprehur shqetësim edhe për mundësinë e ndërprerjes së eksportit të produkteve të peshkut nga Kosova drejt Malit të Zi, si pasojë e kërkesave të reja që ky shtet po i zbaton në kuadër të përafrimit të legjislacionit të tij me standardet e Bashkimit Evropian. Në përgjigjen zyrtare që Dhoma ka pranuar nga Ministria e Bujqësisë e Malit të Zi, konfirmohet se kërkesat e reja përfshijnë edhe produktet e peshkut, të freskët, të ftohtë dhe të ngrirë, dhe se pas datës 30 qershor 2027 importi i produkteve nga vendet dhe objektet që nuk janë të përfshira në listat përkatëse të autorizuara të Bashkimit Evropian nuk do të lejohet.

Për këtë çështje, DHTIK u është drejtuar Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë së Kosovës, Ministrisë së Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, si dhe Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, duke kërkuar që të mos pritet deri në afatin e paralajmëruar, por të fillojnë menjëherë bisedimet me autoritetet malazeze dhe me Komisionin Evropian. Dhoma kërkon gjithashtu që AUVK-ja ta trajtojë çështjen me prioritet, të verifikojë bazën ligjore të kufizimit dhe të përgatisë plan konkret për përmbushjen e kërkesave, ndërsa Ministria e Tregtisë ta ngrejë çështjen në kuadër të CEFTA-s.

Humbja e tregut malazez, si dhe kufizimi i mundshëm i qasjes në tregun shqiptar, ku po ashtu po përafrohet legjislacioni me atë të BE-së, do të ishte goditje për prodhuesit kosovarë, thekson DHTIK, duke shtuar se bizneset vendore nuk duhet të humbin tregjet ku kanë krijuar marrëdhënie tregtare për shkak të vonesave apo mungesës së koordinimit ndërmjet institucioneve. Dhoma ka bërë të ditur se po e ndjek situatën dhe është në komunikim me eksportuesit e prekur.