Oriz jollof — receta klasike e Afrikës Perëndimore me domate, speca dhe erëza

Jollof është pjata më e dashur e Afrikës Perëndimore — një oriz i kuqërremtë e aromatik, i gatuar ngadalë në salcë domatesh, specash të kuq dhe erëzash, derisa çdo kokërr të thithë gjithë shijen. Siç dokumentohet edhe në Wikipedia, Nigeri dhe Gana “grinden” prej vitesh se kush e përgatit më të mirin — të ashtuquajturat “Jollof Wars” — por versioni nigerian, me tymin e lehtë të salcës së karamelizuar në fund të tenxheres, konsiderohet më i famshmi. Shërbehet zakonisht me pulë të pjekur, mish ose peshk, por është i plotë edhe vetë.

Përbërësit

(për 4–6 porcione):

• 400 g oriz me kokërr të gjatë
• 800 g domate të pjekura mirë (ose 400 g të freskëta + 400 g të konservuara)
• 2 speca të kuq
• 1 spec djegës (sipas dëshirës)
• 2 qepë të mëdha
• 3–4 thelpinj hudhër
• 120 ml vaj luledielli
• 500 ml lëng pule ose perimesh (ose ujë i nxehtë)
• 2 lugë gjelle pastë domatesh
• 1 lugë çaji paprika (mundësisht e tymosur)
• 1 lugë çaji trumzë e thatë
• 2 gjethe dafine
• 1 lugë çaji pluhur kerri (opsionale)
• Kripë dhe piper i zi sipas shijes
• Majdanoz i freskët për servirje (opsionale)

Përgatitja

1. Në blender griji domatet, specat e kuq, specin djegës, 1 qepë dhe hudhrën, derisa të përfitosh një pure të lëmuar.
2. Në një tenxhere të thellë nxehe vajin në zjarr mesatar dhe skuq qepën e dytë të grirë hollë, derisa të zbutet e të marrë ngjyrë të artë.
3. Shto pastën e domateve dhe skuqe 2–3 minuta duke e përzier vazhdimisht.
4. Hidh purenë e perimeve, shto paprikën, trumzën, dafinën, pluhurin e kerrit, kripën dhe piperin. Gatuaj 10–12 minuta, derisa salca të trashet dhe vaji të dalë në sipërfaqe.
5. Shto orizin e larë e të kulluar dhe përzieje mirë, që çdo kokërr të mbulohet me salcë.
6. Hidh lëngun e nxehtë, ule zjarrin në minimum, mbuloje tenxheren me kapak të ngushtë dhe lëre të ziejë ngadalë 25–30 minuta pa e hapur kapakun.
7. Hiqe nga zjarri, lëre të pushojë 10 minuta me kapak, hiq gjethet e dafinës, shkrif orizin me pirun dhe shërbeje të ngrohtë, të spërkatur me majdanoz të freskët.

Koha e përgatitjes: 20 minuta. Koha e gatimit: 45 minuta. Porcionet: 4–6.