Paella valenciane — orizi spanjoll me pulë, lepur dhe shafran

Paella valenciane është pjata më e njohur e Spanjës, me origjinë nga rajoni i Valencias, ku fermerët e gatuanin në fusha me përbërës të thjeshtë: oriz, mish dhe perime të sezonit. Çelësi i saj është orizi që thith ngadalë lëngun aromatik dhe shtresa e lehtë krokante në fund, e quajtur “socarrat”.

PËRBËRËSIT (për 6 persona):

• 400 g mish pule, të prerë në copa
• 400 g mish lepuri, të prerë në copa (opsionale — mund të zëvendësohet me më shumë pulë)
• 600 g oriz për paella (lloji bomba ose arborio)
• 200 g bishtaja të gjelbra, të prera në copa
• 2 domate të mëdha, të grira
• 1 qepë e vogël, e grirë imët
• 1 lugë çaji spec i ëmbël (pimenton)
• 0.5 g shafran, i tretur në pak ujë të ngrohtë
• 150 ml vaj ulliri
• kripë sipas shijes
• rreth 1.8 litra ujë ose lëng mishi
• disa degëza rozmarinë (opsionale)

HAPAT E PËRGATITJES:

1. Ngroh vajin e ullirit në tiganin e gjerë të paellas mbi zjarr mesatar. Skuq copat e pulës dhe të lepurit derisa të marrin ngjyrë të artë nga të gjitha anët, pastaj hiqi mënjanë.
2. Në të njëjtin vaj skuq qepën dhe bishtajat e gjelbra për 4–5 minuta. Shto domatet e grira dhe lërji të ziejnë derisa lëngu të avullojë dhe të formohet një salcë e trashë (sofrito).
3. Shto specin e ëmbël, përzieji shpejt që të mos digjet, dhe kthe mishin në tigan.
4. Hidh ujin ose lëngun e mishit, shto shafranin e tretur dhe kripën. Lëre të ziejë rreth 20 minuta që mishi të zbutet dhe lëngu të marrë aromë.
5. Shto orizin duke e shpërndarë në mënyrë të barabartë — NUK e përzien më pas kësaj pike. Gatuaje 18–20 minuta mbi zjarr mesatar-të lartë, pa e trazuar, derisa orizi të thithë gjithë lëngun.
6. Për 2–3 minutat e fundit rrite pak zjarrin që të formohet shtresa krokante në fund (socarrat). Hiqe nga zjarri, mbuloje me një pecetë të pastër dhe lëre të pushojë 5 minuta para se ta shërbesh.
7. Shërbeje direkt nga tigani, me feta limoni anash.

Koha e përgatitjes: 20 minuta | Koha e gatimit: 45 minuta | Gjithsej: rreth 1 orë e 5 minuta | Porcione: 6

Foto: Juan Emilio Prades Bel, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.