Parlamenti rumun rrëzon kryeministrin Ilie Bolojan

Parlamenti i Rumanisë ka rrëzuar kryeministrin e qendrës së djathtë Ilie Bolojan, pas miratimit të një mocioni mosbesimi ndaj qeverisë së tij të martën.

“Ky mocion mosbesimi është i rremë, cinik dhe artificial”, u ankua Bolojani gjatë debatit të tensionuar të mbajtur para votimit. “Çdo vend, në një mori krizash, do të përpiqej të konsolidonte qeveritë, jo t’i ndryshonte ato.”

Partia Social Demokratike (PSD) e qendrës së majtë luajti një rol vendimtar në votimin e suksesshëm të mosbesimit. I lodhur nga politikat e ashpra shtrënguese të Bukureshtit, muajin e kaluar grupi u tërhoq nga qeveria e udhëhequr nga Partia Kombëtare Liberale e Bolojanit dhe njoftoi se do të punonte me Aleancën për Bashkimin e Rumunëve të ekstremit të djathtë për të rrëzuar kryeministrin.

Ky veprim erdhi si surprizë për grupin e Socialistëve dhe Demokratëve në Parlamentin Europian, të cilit i përket PSD-ja. Pasi kaloi vite duke e qortuar Partinë Popullore Europiane të qendrës së djathtë për krijimin e aleancave të ngjashme me të djathtën ekstreme, zhvillimet në Rumani e vunë grupin kryesor të qendrës së majtë të BE-së në një pozitë të vështirë.

Bolojani dhe Partia e tij Kombëtare Liberale e qendrës së djathtë kanë qenë në pushtet që nga viti 2025, pas dorëheqjes së ish-kryeministrit Marcel Ciolacu . Largimi i tij vjen më pak se një vit pasi Rumania mbajti zgjedhje presidenciale përçarëse në të cilat kryebashkiaku i moderuar i Bukureshtit, Nicușor Dan, mundi udhëheqësin e Aleancës për Bashkimin e Rumunëve, George Simion .

Simion konsiderohet gjerësisht si truri ideator pas rënies së Bolojanit. Partia e tij e ekstremit të djathtë po rritet në sondazhe dhe shanset e saj ka të ngjarë të përmirësohen edhe më tej në një periudhë paqëndrueshmërie të zgjatur që do të kërcënojë perspektivën ekonomike tashmë të pasigurt të vendit. Rumania duhet të përfundojë reformat kyçe deri në gusht për të zhbllokuar rreth 11 miliardë euro fonde të BE-së dhe, nëse nuk i rregullon financat e saj publike, mund të përballet edhe me një ulje të vlerësimit të kreditit.

Udhëheqësi i ekstremit të djathtë bëri thirrje për zgjedhje të parakohshme gjatë debatit të së martës në parlament. “Ne supozojmë të ardhmen e këtij vendi, një qeveri të ardhshme dhe rivendosim shpresën e rumunëve”, tha ai. “Fati i Rumanisë duhet të vendoset nga votat e rumunëve.”

Por zgjedhjet e parakohshme para përfundimit të mandatit aktual parlamentar në vitin 2028 konsiderohen të pamundura. Në vend të kësaj, Presidenti Dan pritet tani të fillojë konsultimet me udhëheqësit e partive për të formuar një qeveri të re koalicioni nën një kryeministër të ri. Një mundësi është që liberalët e Bolojanit dhe socialistët të formojnë një partneritet të ri nën një teknokrat të pavarur.

Një tjetër mundësi është që Bolojani të zgjidhet për të udhëhequr një qeveri minoritare, duke e lënë PSD-në në opozitë përkrah ligjvënësve të ekstremit të djathtë të Simionit.

Bolojani është kryeministri i shtatë që rrëzohet nga një votë mosbesimi që nga rivendosja e sundimit demokratik pas Revolucionit Rumun të vitit 1989.