Pas mbylljes së çështjes Maroviq: Cilët janë të arratisurit më të famshëm nga drejtësia në Serbi dhe Bosnjë e Hercegovinë?

Ato u nënshkruan për të parandaluar abuzimet me shtetësinë e dyfishtë dhe praktikën e ikjes nga drejtësia në lagje.

Në praktikë, megjithatë, ato shpesh nuk funksionojnë.

Edhe pse vendet e Ballkanit Perëndimor janë të lidhura kryesisht nga marrëveshjet ndërshtetërore të ekstradimit, ish-presidenti i ish-Serbisë dhe Malit të Zi është një nga ata që, duke përdorur kufijtë porozë dhe shtetësinë e dyfishtë, kanë shmangur vuajtjen e dënimeve ose gjyqeve në vendet e tyre, shkruan REL në gjuhen serbe.

Ish-Presidenti i Unionit Shtetëror të Serbisë dhe Malit të Zi, Svetozar Maroviq, është i lirë që nga 10 tetori sepse dënimi i tij për korrupsion në Mal të Zi ka skaduar.

Ai iku në Serbi pasi dënimi i tij u shpall në vitin 2016, dhe Beogradi refuzoi ta ekstradonte atë deri në skadimin e afatit të parashkrimit, edhe pse ka një marrëveshje me Podgoricën për ekstradimin e ndërsjellë të qytetarëve të vet të akuzuar për krim të organizuar, korrupsion dhe krime të tjera të rënda.

Profesoresha e pensionuar e drejtësisë nga Beogradi, Vesna Rakić Vodinelić, i thotë Radios Evropa e Lirë (RSE) se lidhjet politike kanë një ndikim të madh në vendimet për të refuzuar kërkesat për ekstradim nga vendet fqinje dhe se Maroviç duhej të ekstradohej.

Përveç vendeve fqinje, të akuzuar dhe të dënuar nga pjesë të ndryshme të botës – nga Rumania në Tajlandë – gjetën strehim edhe në Ballkanin Perëndimor.

Kriminelë lufte të dënuar dhe ‘azilkërkues politikë’ në Serbi

Marrëveshjet dypalëshe, të cilat vendet e Ballkanit Perëndimor i kanë nënshkruar kryesisht që nga viti 2010, u lejojnë vendeve të ekstradojnë qytetarët e tyre, sipas kushteve specifike që lidhen me krimin e organizuar dhe korrupsionin.

Ato nuk zbatohen për rastet e kryera para nënshkrimit të marrëveshjes, dhe në rastin e Serbisë dhe Bosnjës dhe Hercegovinës, as për krimet e luftës.

Pavarësisht një urdhër-arresti ndërkombëtar, Novak Djukiç, një ish-gjeneral i Ushtrisë së Republikës Srpska (RS) i cili iku në Serbi në vitin 2014 përpara dënimit të tij në BiH, ende jeton i lirë në Beograd sot.

Ai u dënua me 20 vjet burg në Sarajevë për krimin e luftës të vrasjes së 71 civilëve në Tuzla Kapija, dhe Beogradi refuzon ta ekstradojë atë sepse ai është gjithashtu shtetas i Serbisë, dhe Serbia nuk i ekstradon qytetarët e saj.

Ish-anëtarët e Ushtrisë dhe Policisë së RS-së, Tomislav Kovač , Mirko Vrućinić dhe Dushko Kornjaca, gjithashtu kanë shtetësi të dyfishtë dhe janë vetëm disa nga ata që kërkohen nga gjyqësori i BiH për krime lufte, por që jetojnë të lirë në Serbi.

Tre vjet pasi mori përgjegjësinë për sulmin e armatosur ndaj policisë së Kosovës në Banjska, Milan Radoiçiq është gjithashtu i lirë në Serbi.

Edhe pse Kosova ka lëshuar pesë urdhër-arreste për të vitet e fundit, dhe SHBA-të dhe Britania e Madhe e kanë sanksionuar atë për lidhje me krimin ndërkombëtar, më 9 tetor ai mori pjesë në një tubim elektoral për partinë në pushtet të Aleksandar Vuçiq.

Së bashku me Radoičić-in, individë të tjerë nga Kosova të akuzuar për vepra të ndryshme penale, përfshirë krime lufte, janë njerëz të lirë në Serbi.