Protagonizmi që vret legjendën

Nga Shpëtim Luku

Ka disa persona, sidomos në biznes, që kanë arritur një sukses të caktuar dhe e përjetojnë në heshtje jehonën e tij, të përhapur në publik përmes copëzash bisedash, historish dhe legjendash urbane. Rreth tyre krijohet një profil pothuajse mitik: njerëz që kanë ditur të marrin vendimin e duhur në kohën e duhur, të bëjnë manovrën e duhur, të zgjedhin bashkëpunëtorët e duhur, të ndërtojnë ekipin e duhur dhe të zbatojnë strategjinë e duhur. Deri këtu, gjithçka është në rregull. Madje, këto histori përcjellin një mesazh pozitiv tek të tjerët: se suksesi lidhet me zgjedhjet, këmbënguljen dhe aftësinë.
Problemi nis kur disa prej tyre sëmuren nga protagonizmi publik. Vendosin të dalin çdo ditë në skenë, për t’u shpjeguar të tjerëve se sa të jashtëzakonshëm janë. Pikërisht aty ndodh paradoksi: publiku që deri dje i kishte ngritur në piedestal si “legjenda” të gjalla, fillon të zbulojë se pas mitit fshihet një njeri krejt i zakonshëm, e shumë herë edhe i rëndomtë.
Shembulli më spektakolar është ai i kryetarit të një partie të vogël me një ego gjigante, i cili me daljet e tij të përditshme ka arritur një rezultat të rrallë: ka bërë shumë qytetarë të ndihen edhe më keq për padrejtësitë e jetës. Jo pak prej tyre duhet ta kenë kapur veten duke pëshpëritur: “Pashë Zotin, po si është bërë milioner ky me këtë mendjelehtësi kaq të dukshme?”
Në fakt, ky është një mekanizëm psikologjik interesant. Ka njerëz që shkëlqejnë në një rol të caktuar, por besojnë se suksesi në atë rol i bën automatikisht të shkëlqyer në çdo fushë tjetër. Harrojnë se një sipërmarrës i mirë nuk është domosdoshmërisht një komunikues i mirë publik, një strateg i mirë nuk është domosdoshmërisht një orator i mirë dhe një njeri që ka ndërtuar pasuri nuk është medoemos edhe një mendimtar i thellë.
Ndoshta kjo është arsyeja pse disa mite rrëzohen jo nga kundërshtarët, por nga vetë zëri i tyre. Sa më shumë flasin, aq më shumë zvogëlohet madhështia që publiku ua kishte ndërtuar me imagjinatë. Sepse reputacioni shpesh jeton më mirë në atë hapësirë ku lë vend për mister. Në shumë raste heshtja nuk fsheh mungesë argumentesh, por ajo është forma më inteligjente e ruajtjes së madhështisë. Kurse protagonizmi, sidomos në fusha të tjera ku nuk je as kompetent e as i zoti, pavarësisht besimit të verbër në vetëvete, thjesht e redukton shumë këtë madhështi.