Putini kërkon lehtësim sanksionesh nga SHBA-ja si ‘çmim’ për armëpushimin energjetik me Ukrainën

Rusia ka kërkuar lehtësim të sanksioneve nga Shtetet e Bashkuara si pjesë e bisedimeve për një armëpushim të mundshëm energjetik me Ukrainën, duke e lidhur nismën edhe me një armëpushim në Detin e Zi — zbulon një hetim ekskluziv i The Kyiv Independent, bazuar në zyrtarë amerikanë dhe ukrainas në dijeni të bisedimeve.

Kërkesat vijnë ndërsa Rusia intensifikon sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës; një zyrtar i lartë ukrainas i mbrojtjes i tha KI-së se Moska po përpiqet të shkaktojë sa më shumë dëme për të fituar levë para negociatave të mundshme. Kievi përballet tashmë me ndërprerje ditore të energjisë — sulmi rus i 8 tetorit shkaktoi ndërprerje të gjera në kryeqytet, një qytet me më shumë se tre milionë banorë.

Publikisht, Moska ka treguar pak vullnet për t’u angazhuar: zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov u tha gazetarëve më 8 tetor se Rusia nuk shihte kuptim në negocimin e një armëpushimi sektorial. “Kievi nuk po propozon aktualisht një zgjidhje afatgjatë, por një armëpushim në një fushë që është thembra e Akilit të tij — sektorin e energjisë,” tha Peskov. Privatisht, megjithatë, zyrtarët rusë kanë sinjalizuar se Moska është e gatshme ta shqyrtojë nismën, i thanë KI-së dy zyrtarë ukrainas dhe një zyrtar amerikan — por Rusia po e lidh një marrëveshje të mundshme me kërkesa të tjera, përfshirë lehtësimin e sanksioneve, sipas tre personave në dijeni të negociatave.

Siç shkruan The Kyiv Independent, SHBA-ja i ka bërë presion si Kievit ashtu edhe Moskës që të ndalojnë sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të njëri-tjetrit, duke e bërë armëpushimin energjetik një nga çështjet kryesore të bisedimeve të paqes; presidenti Donald Trump kërkon gjithashtu të tregojë përparim për Ukrainën para zgjedhjeve afatmesme në SHBA, i thanë KI-së disa zyrtarë ukrainas. Pas udhëtimit të fundit në Rusi, të dërguarit e Trump-it Steve Witkoff dhe Jared Kushner u kthyen me përshtypjen se një armëpushim energjetik ishte i mundur; i dërguari rus Kirill Dmitriev vizitoi dy herë SHBA-në në shtator për takime me Witkoff-in dhe Kushner-in, ku u diskutua një ndalim i mundshëm i sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike — dhe gjatë atyre takimeve Dmitriev u tha të dërguarve amerikanë se Rusia donte lehtësim sanksionesh si pjesë e marrëveshjes.

Mbetet e paqartë se cilat sanksione do Moska të hiqen. Një diplomat evropian i informuar i tha KI-së se Rusia mund të kërkojë lirimin e fondeve ruse të ngrira si pjesë e marrëveshjes: “Nëse u lirohen fondet e sanksionuara… gjasat që këto të përdoren për përshkallëzim (të luftës) janë thuajse të garantuara,” tha diplomati. “Askush nuk mendon vërtet se ata po kërkojnë sinqerisht t’i përmbahen një armëpushimi.” Zyrtarët ukrainas në dijeni të bisedimeve konfirmuan për KI-në se Rusia po kërkonte lehtësim sanksionesh, por thanë se nuk e dinin se cilat kufizime donte Moska të hiqeshin.

Çështja pritet të jetë në tryezë kur një delegacion ukrainas të takohet me të dërguarit e Trump-it në SHBA më 9 tetor për të diskutuar propozimet për armëpushim energjetik dhe në Detin e Zi; ekipi ukrainas pritet të marrë një informim për bisedimet SHBA–Rusi dhe të kërkojë sqarime për kërkesën e Moskës për lehtësim sanksionesh. I pyetur për marrëveshjet ekonomike mes SHBA-së dhe Rusisë, presidenti Volodymyr Zelensky tha më 8 tetor se Ukraina “di shumë”, por nuk ishte gati ta diskutonte çështjen publikisht: “Nuk jam gati të flas për të publikisht apo në detaje,” u tha Zelensky gazetarëve.

Për Kievin, kërkesat e Moskës ngrenë pyetjen nëse Rusia është vërtet e interesuar të ndalë sulmet apo po i përdor negociatat për të siguruar lëshime shtesë duke vazhduar fushatën ushtarake. “Sa herë që fillojnë negociatat, ata dalin me gjithnjë e më shumë kërkesa,” i tha KI-së një zyrtar ukrainas i informuar. “Tani ka dalë kjo heqja e sanksioneve.” Ukraina kundërshton që Rusia të marrë përfitime ekonomike në këmbim të armëpushimit energjetik — pozicioni i Kievit është se çdo ndalim i sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike duhet të jetë reciprok, me të dyja palët që ndalojnë goditjet, në vend që Rusia të marrë lëshime shtesë për t’u pajtuar me pauzën. Mosmarrëveshja vjen ndërsa bisedimet më të gjera të paqes mbeten të bllokuara për shkak të kërkesave territoriale ruse, të cilat Kievi i konsideron jokonstruktive.